Radioelektron qurilmalarni konstruksiyasi va loyihalash fanini o‘qitishda virtual-real laboratoriya mashg‘ulotlarining integratsiyalashgan metodik modeli
DOI:
https://doi.org/10.5281/Аннотация
Maqolada “Radioelektron qurilmalarni konstruksiyasi va loyihalash” fanini o‘qitishda virtual va real laboratoriya
mashg‘ulotlarini yagona didaktik siklga integratsiyalash masalasi yoritilgan. Fanning konstruktiv-loyihaviy mazmunidan
kelib chiqib, texnik topshiriqni tahlil qilish, elektron sxemani virtual muhitda modellashtirish, parametrik va nosozlik
holatlarini tekshirish, konstruktiv yechimni asoslash, real prototipni yig‘ish, o‘lchash, virtual-real natijalarni qiyoslash
hamda refleksiv qayta loyihalash bosqichlaridan iborat integratsiyalashgan metodik model taklif etilgan. Modelda raqamli
muhit konseptual va parametrik izlanish maydoni, real laboratoriya esa konstruktiv-texnologik qarorlarni tekshiruvchi va
kasbiy-amaliy kompetensiyalarni shakllantiruvchi muhit sifatida talqin qilinadi. Laboratoriya topshiriqlarini loyihalash algoritmi,
virtual-real faoliyatlar o‘rtasidagi funksional bog‘lanish, baholash mezonlari va “kuchaytirgich modulini loyihalash”
misolida amaliy ssenariy ishlab chiqilgan.
Ключевые слова
radioelektron qurilma, konstruksiya, loyihalash, virtual laboratoriya, real laboratoriya, Multisim, EDA/CAD, prototiplash, texnik kompetensiya, integratsiyalashgan metodik modelБиблиографические ссылки
1. Baymatova N.T. Role of T-Trigger in Digital Circuits and Modeling in Multisim // Nauchnyy Fokus. - 2025. -№23(100),
Part 1. - P. 198-200.
2. Baymatova N.T. Design a Decifrator Using the Multisim Program // Journal of Modern Educational Achievements. -
2024. - Vol. 11. - P. 168-171.
3. Baymatova N.T. Raqamli va real laboratoriyalarning integratsiyasi orqali fanlararo o‘qitish samaradorligini oshirish //
Maktabgacha va maktab ta’limi. - 2025. - №12. - B. 2665-2669.
4. Abdullayeva N.I., Baymatova N.T. Masofaviy ta’lim sharoitida texnik fanlar laboratoriya mashg‘ulotlarini raqamli va real
muhitda loyihalash va boshqarish // Intellektual robototexnika, zamonaviy radiotexnika va simsiz aloqa texnologiyalarining
dolzarb muammolari va ularning rivojlanish istiqbollari. - Toshkent, 2026. - B. 396-400.
5. Potkonjak V., Gardner M., Callaghan V., Mattila P., Guetl C., Petrović V.M., Jovanović K. Virtual laboratories for education
in science, technology, and engineering: A review // Computers & Education. - 2016. - Vol. 95. - P. 309-327. DOI:
10.1016/j.compedu.2016.02.002.
6. Van den Beemt A., Groothuijsen S., Ozkan L., Hendrix W. Remote labs in higher engineering education: engaging
students with active learning pedagogy // Journal of Computing in Higher Education. - 2023. - Vol. 35. - P. 320-340.
DOI: 10.1007/s12528-022-09331-4.
7. Ramnarain U. A Systematic Review of Research on the Integration of Real and Virtual Laboratories for Inquiry-Based
Learning // Practical Work in Science Education in the Digital Era. Advances in Technology-Rich Science Education. -
Springer, 2026. -Vol. 2. - P. 249-266. DOI: 10.1007/978-3-032-13788-3_18.
8. de Jong T., Linn M.C., Zacharia Z.C. Physical and Virtual Laboratories in Science and Engineering Education // Science.
- 2013. - Vol. 340, No. 6130. - P. 305-308. DOI: 10.1126/science.1230579.
9. Tokatlidis C., Rapti S., Tselegkaridis S., Sapounidis T., Papakostas D. Virtual Environment in Engineering Education:
The Role of Guidance, Knowledge and Skills Development in Electronic Circuits Teaching // Education Sciences. -
2024. - Vol. 14, No. 12. - Article 1336. DOI: 10.3390/educsci14121336.
10. Baymatova N.T. Expanding the Didactic Possibilities of Interdisciplinary Teaching Based on an Integrated Digital-Real
Laboratory Environment // Galaxy International Interdisciplinary Research Journal. - 2026. - Vol. 14, Issue 3. - P. 14-18.
11. Baymatova N.T. Sun’iy intellekt asosida raqamli va real laboratoriya mashg‘ulotlarini adaptiv boshqarish metodikasi //
Sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni rivojlantirish istiqbollari: zamonaviy yondashuvlar, innovatsion yechimlar va
amaliyot. - Toshkent, 2026. - B. 162-168.
12. Grodotzki J., Ortelt T.R., Tekkaya A.E. Remote and Virtual Labs for Engineering Education 4.0 // Procedia Manufacturing.
- 2018. - Vol. 26. - P. 1349-1360.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование