Bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetentligi rivojlanganlik darajalarini kvalimetrik shkala asosida baholash
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22341920Аннотация
Mazkur maqolada bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetentligining rivojlanganlik
darajalarini kvalimetrik shkala asosida aniqlashning nazariy va metodik jihatlari yoritilgan. Kasbiy-metodik kompetentlik
biologik bilimlar, metodik loyihalash, amaliy faoliyat, raqamli texnologiyalardan foydalanish, pedagogik muloqot va
refleksiv baholashning integrativ birligi sifatida talqin etilgan. Kompetentlik darajasini obyektiv aniqlash uchun mezonlar,
indikatorlar, daraja deskriptorlari hamda baholash oralig‘ini o‘z ichiga olgan kvalimetrik shkala taklif etilgan. Baholash
jarayonida motivatsion-aksiologik, kognitiv-metodik, amaliy-faoliyatli, raqamli-texnologik va refleksiv-baholash komponentlarining
namoyon bo‘lish xususiyatlari hisobga olingan. Kasbiy-metodik kompetentlikning reproduktiv, produktiv va
kreativ darajalari mazmunan tavsiflanib, har bir darajaga xos kuzatiladigan faoliyat belgilari aniqlashtirilgan. Test, pedagogik
keys, mikrodars, laboratoriya topshirig‘i, metodik loyiha, raqamli portfolio, ekspert bahosi va o‘z-o‘zini baholash natijalarini
kvalimetrik shkala asosida umumlashtirish imkoniyatlari asoslangan. Taklif etilgan yondashuv bo‘lajak biologiya
o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini diagnostika qilish, rivojlanish dinamikasini monitoring qilish va individual metodik
rivojlanish yo‘nalishlarini belgilashga xizmat qiladi.
Ключевые слова
kasbiy-metodik kompetentlik, kvalimetrik shkala, rivojlanganlik darajasi, baholash mezoni, indikator, daraja deskriptori, reproduktiv daraja, produktiv daraja, kreativ daraja, pedagogik diagnostikaБиблиографические ссылки
1. Tolipova J. O. Pedagogik kvalimetriya [Elektron resurs]: o‘quv-uslubiy majmua. – Toshkent, 2017. – URL: https://lib.
bimm.uz/items/2822.
2. Muslimov N. A., Usmonboyeva M. H., Sayfurov D. M., To‘rayev A. B. Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari:
qo‘llanma. – Toshkent: Sano-standart, 2015. – 120 b. – URL: https://portal.guldu.uz/?act=resources&id=20004.
3. Azgaldov G. G., Kostin A. V. Applied Qualimetry: Its Origins, Errors and Misconceptions // Benchmarking: An International
Journal. – 2011. – Vol. 18, No. 3. – P. 428–444. – DOI: 10.1108/14635771111137796. – URL: https://doi.
org/10.1108/14635771111137796.
Субетто А. И. Введение в квалиметрию высшей школы: в 4 кн. Кн. 3: Общая квалиметрия и специальные
методы квалиметрии. – Москва: Исследовательский центр Гособразования СССР по проблемам управления
качеством подготовки специалистов, 1991. – 171 с. – URL: https://www.mtas.ru/search/search_results_ubs_new.
php?IBLOCK_ID=10&publication_id=241.
5. Kind V. Pedagogical Content Knowledge in Science Education: Perspectives and Potential for Progress // Studies in
Science Education. – 2009. – Vol. 45, No. 2. – P. 169–204. – DOI: 10.1080/03057260903142285. – URL: https://doi.
org/10.1080/03057260903142285.
6. Großschedl J., Welter V., Harms U. A New Instrument for Measuring Pre-Service Biology Teachers’ Pedagogical
Content Knowledge: The PCK-IBI // Journal of Research in Science Teaching. – 2019. – Vol. 56, No. 4. – P. 402–439.
– DOI: 10.1002/tea.21482. – URL: https://doi.org/10.1002/tea.21482.
7. Panadero E., Jonsson A., Pinedo L., Fernández-Castilla B. Effects of Rubrics on Academic Performance, Self-Regulated
Learning, and Self-Efficacy: A Meta-Analytic Review // Educational Psychology Review. – 2023. – Vol. 35. – Art.
113. – DOI: 10.1007/s10648-023-09823-4. – URL: https://doi.org/10.1007/s10648-023-09823-4.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование