Oilaviy muhit va ota-ona munosabatlarining o‘smir qizlar yolg‘izligiga ta’siri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22308766Аннотация
Mazkur maqolada oilaviy muhit va ota-ona munosabatlarining o‘smir qizlarda yolg‘izlik tuyg‘usining shakllanishiga
ta’siri psixologik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi oilaviy omillar, xususan, bog‘lanish
uslubi, ota-ona nazorati, emotsional iliqlik va oilaviy tarbiya uslublari bilan o‘smir qizlarda yolg‘izlik tuyg‘usining namoyon
bo‘lishi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni zamonaviy ilmiy tadqiqotlar asosida tizimlashtirishdan iborat. Tahlil natijalari xavfsiz
bog‘lanish, ota-onalarning emotsional qo‘llab-quvvatlashi hamda oiladagi ochiq va samimiy muloqot o‘smir qizlarda
yolg‘izlik tuyg‘usining namoyon bo‘lish darajasini pasaytiruvchi muhim himoya omillari ekanligini ko‘rsatadi. Aksincha,
ishonchsiz bog‘lanish shakllari, emotsional yaqinlikning yetishmasligi va haddan tashqari qattiqqo‘l tarbiya uslubi yolg‘izlik
tuyg‘usining kuchayish xavfini oshiruvchi psixologik omillar sifatida namoyon bo‘ladi.
Ключевые слова
o‘smirlik davri, o‘smir qizlar, yolg‘izlik tuyg‘usi, oilaviy muhit, ota-ona munosabatlari, bog‘lanish nazariyasi, emotsional qo‘llab-quvvatlash, tarbiya uslubiБиблиографические ссылки
1. Эриксон Э. Идентичность: юность и кризис. - М.: Прогресс, 1996. - 344 с.
2. Мухина В.С. Возрастная психология: феноменология развития. - М.: Академия, 2007. - 640 с.
3. Mahon N.E., Yarcheski A., Yarcheski T.J., Cannella B.L., Hanks M.M. A meta-analytic study of predictors for loneliness
during adolescence // Nursing Research. - 2006. - Vol. 55. - P. 308–315.
4. Bowlby J. Attachment and Loss. Vol. 1: Attachment. - New York: Basic Books, 1969. - 401 p.
5. Ainsworth M.D.S., Blehar M.C., Waters E., Wall S. Patterns of Attachment: A Psychological Study of the Strange Situation.
- Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum, 1978. - 391 p.
6. Weiss R.S. Loneliness: The Experience of Emotional and Social Isolation. - Cambridge, MA: MIT Press, 1973. - 236 p.
7. Loneliness in adolescence: prevalence, developmental contexts, and interventions // Frontiers in Psychiatry. - 2025. -
Vol. 16. - Art. 1696981.
8. Goossens L., Marcoen A., van Hees S., van de Woestijne O. Attachment style and loneliness in adolescence // European
Journal of Developmental Psychology. - 1998. - Vol. 8. - P. 529–542.
9. Machado A.K.F., Wendt A., Ricardo L.I.C. Are parental monitoring and support related with loneliness and problems to
sleep in adolescents? Results from the Brazilian School-based Health Survey // Journal of Affective Disorders. - 2021.
- Vol. 278. - P. 189–194.
10. Luo Y., Wu A., Zhang H. Parental Punishment and Adolescents’ Loneliness: A Moderated Mediation Model of General
Self-Concept and Teacher–Student Relationships // Frontiers in Psychology. - 2021. - Vol. 12. - Art. 693222.
11. Verity L., Yang K., Nowland R., Shankar A., Turnbull M., Qualter P. Loneliness From the Adolescent Perspective: A
Qualitative Analysis of Conversations About Loneliness Between Adolescents and Childline Counselors // Journal of
Adolescent Research. - 2024.
12. Spithoven A.W.M., Bijttebier P., Van Den Noortgate W., Colpin H., Verschueren K., Van Leeuwen K., Claes S., Goossens
L. Adolescent Loneliness and the Interaction between the Serotonin Transporter Gene (5-HTTLPR) and Parental
Support: A Replication Study // PLoS ONE. - 2015. - Vol. 10, No. 7. - Art. e0133430.
13. Yan J., Han Z.R., Tang Y., Zhang X. Longitudinal Associations Between Parent–Child Relationships in Middle Childhood
and Child-Perceived Loneliness // Journal of Family Psychology. - 2018. - Vol. 32, No. 8. - P. 1010–1020.
14. Bretherton I., Munholland K.A. Internal working models in attachment relationships: A construct revisited // Handbook
of Attachment: Theory, Research, and Clinical Applications / Eds. J. Cassidy, P.R. Shaver. - New York: Guilford Press,
1999. - P. 89–111.
15. Каримова В.М. Психология. - Тошкент: Фан, 2018. - 358 б.
16. Qarshiboyeva G., Baratov N., Baratullayevna D. Ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш масалалари // Журнал
педагогики и психологии в современном образовании. - 2022. - Т. 2, № 5.
17. Баратуллаева Д. Ayollarda stress kechishi // Журнал педагогики и психологии в современном образовании. -
2024. - Т. 4, № 2. - Б. 48–52.
18. Баратуллаева Д., Ortiqova K. Yolg‘izlik ta’sirida hayotimizda ro‘y beradigan o‘zgarishlar // Журнал педагогики и
психологии в современном образовании. - 2024. - Т. 4, № 2. - Б. 144–148.
19. Баратуллаева Д., Ergasheva D. Talabalarda uchraydigan stressli holatlar va ularni bartaraf etish omillari // Журнал
педагогики и психологии в современном образовании. - 2024. - Т. 4, № 3. - Б. 3–8.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
