Oliy ta’limda kompеtеnsiyaga asoslangan o‘qitish modеllari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17946944Ключевые слова:
kompetensiya, kompetensiyaga asoslangan ta’lim (KAO‘M), natijaga asoslangan ta’lim (OBE), loyihaga asoslangan o‘qitish (PBL), dual ta’lim, ta’lim sifati, baholash rubrikalari, mehnat bozori talablari.Аннотация
Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi oliy ta’lim tizimida kompetensiyaga asoslangan o‘qitish modellarini
(KAO‘M) tahlil qilish va ularni O‘zbekiston milliy ta’lim tizimiga joriy etish samaradorligini baholashdan iborat. Ilmiy
muammo sifatida an’anaviy, faqat bilimga asoslangan yondashuvning mehnat bozori talablariga javob bera olmasligi
va KAO‘Mga o‘tish zarurati ko‘rsatilgan. Tadqiqotda Outcome-Based Education (OBE), Project-Based Learning (PBL),
Modular Competency-Based Learning kabi asosiy modellarning nazariy asoslari, didaktik xususiyatlari va amaliy qo‘llash
mexanizmlari chuqur tahlil qilingan. Amaliy qismda KAO‘Mni joriy etishning milliy amaliyoti o‘rganilgan, xususan, o‘quv
rejalar va fan dasturlarining kompetensiyaga yo‘naltirilishi hamda baholash vositalari (rubrikalar, portfolio) tahlil qilingan.
KAO‘Mning samaradorligini oshirish, xususan, o‘qituvchilarni tayyorlash, amaliyotga yo‘naltirilgan metodlarni (keys-stadi,
loyihaviy ish) kengaytirish hamda baholash tizimini yangilash bo‘yicha aniq tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari
oliy ta’limda ta’lim sifatini oshirish, uning amaliyotga mosligini ta’minlash va bitiruvchilarning raqobatbardoshligini kuchaytirish
uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi. (2020). “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun (yangi tahriri). Toshkent. https://lex.uz/docs/-5013007
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2022, 28-yanvar). “2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning
taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida” PF-60-son Farmon. https://lex.uz/en/docs/-5841063
3. Ishmuhamedov, R. J., Abduqodirov, A. A., & Pardayev, A. X. (2008). Ta’limda innovatsion texnologiyalar. Iste’dod
jamg‘armasi.
4. Mavlonova, R. A., To‘raeva, O. N., & Xoliqberdiyev, K. (2018). Pedagogika. O‘qituvchi nashriyoti.
5. Hasanov, S. (2021). Kompetensiyaviy yondashuv asosida mutaxassislar tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslari. Xalq
ta’limi, (4).
6. Majidov, J. (2023). Oliy ta’limda kompetensiyaviy modellarni joriy etish metodikasi. Adabiyot va san’at nashriyoti.
7. Shodiyev, N. (2020). Loyihaga asoslangan ta’lim (PBL) – zamonaviy kompetensiyalarni shakllantirish vositasi. Fan
nashriyoti.
8. Boyatzis, R. E. (1982). The competent manager: A model for effective performance. John Wiley & Sons.
9. Tuning Educational Structures in Europe. (2007). Reference points for the design and delivery of degree programmes.
University of Deusto.
10. Spady, W. G. (1994). Outcome-based education: Critical issues and answers. American Association of School Administrators.
11. Gronlund, N. E. (2000). Assessment of student achievement. Macmillan Publishing Company.
12. OECD. (2005). The definition and selection of key competencies (DeSeCo). OECD Publishing.
13. Grant, M. M. (1999). Instructional principles for integrating web-based learning into K–12 classrooms. Journal of
Research on Technology in Education, 30(2).
14. UNESCO. (2025). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. https://www.unesco.org
15. O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi. (n.d.). Lex.uz. https://www.lex.uz
16. ERIC. (n.d.). Kompetensiyaga asoslangan ta’lim bo‘yicha maqolalar. Education Resources Information Center.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
