MILLIY ATLAS VA ADRAS MATOLARINING RANG BARQARORLIGI VA EKSPLUATATSION XUSUSIYATLARINI OSHIRISH TEXNOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23355788Аннотация
Maqolada oʻzbek milliy atlas va adras matolarining rang barqarorligi hamda ekspluatatsion xususiyatlarini oshirishga qaratilgan takomillashtirilgan boʻyash texnologiyasi yoritilgan. Mavjud ilmiy manbalar tahlili asosida ip tayyorlash, mordantlash, boʻyash rejimi (pH, harorat, davomiylik), fiksator bilan ishlov va yengil UB-himoya appretini oʻz ichiga olgan kompleks texnologik sxema taklif etildi. Rang barqarorligi ISO 105 seriyasi, mexanik xossalar esa ISO 13934-1 va ISO 12947-2 standartlari boʻyicha baholandi. Taklif etilgan texnologiya nazorat variantiga nisbatan yuvishga barqarorlikni 1-1,5 ballga, ishqalanishga va terga barqarorlikni 1-1,5 ballga oshirishi, rang oʻzgarishini (ΔE) taxminan 2,5 baravar kamaytirishi koʻrsatildi, bunda matoning mustahkamligi 5 % dan kam pasaydi.Ключевые слова
atlas, adras, ipak, rang barqarorligi, tabiiy boʻyoqlar, mordant, fiksator, ekspluatatsion xususiyatlar, abrbandБиблиографические ссылки
1. Traditional knowledge and skills of production of the atlas and adras fabrics (Margilan Crafts Development Centre). UNESCO Intangible Cultural Heritage; Adras (fabric). Wikipedia. URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Adras-(fabric)
2. How the ancient traditions of adras and ikat production are carried on in modern Uzbekistan. CABAR - Central Asian Bureau for Analytical Reporting. URL: https://cabar.asia/?p=55921
3. Uzbek textiles are taking the fashion world by storm. Ale Souk. URL: https://alesouk.com/uzbek-textiles-are-takingthe-fashion-world-by-storm/
4. Berdimbetova, A. J. (2026). Material characterics of traditional fabrics atlas and adras. Nukus State Pedagogical Institute named after Ajiniyaz journal. URL: https://journal.ndpi.uz/ss/article/view/2026-4-1-006.
5. Савостицкий, Э. П., & Мешкова, Н. Г. (1982). Текстильное материаловедение. - М.: Легкая промышленность, 1982. Легкая промышленность.
6. Зуев, В. М. (1990). Основы текстильного материаловедения. - М.: Легпромбытиздат, 1990. Легпромбытиздат.
7. Hamrayev, A. X. (2001). Paxta va ipak gazlamalari texnologiyasi. - Toshkent: Oʻqituvchi, 2001. Oʻqituvchi.
8. Yusupov, Sh. R. (2016). Toʻqimachilik materiallari va ularning xossalari. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2016. Fan va texnologiya.
9. Features of weaving atlas and adras fabrics. Namangan (factory “Yodgorlik”). CyberLeninka. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/features-of-weaving-atlas-and-adras-fabrics
10. Cardon, D. (2007). Natural Dyes: Sources, Tradition, Technology and Science. - London: Archetype Publications, 2007. Archetype Publications.
11. Bechtold, T., & Mussak, R. (2009). (eds.) Handbook of Natural Colorants. - Chichester: Wiley, 2009. Wiley.
12. Trotman, E. R. (1984). Dyeing and Chemical Technology of Textile Fibres. 6th ed. - London: Charles Griffin, 1984. Charles Griffin.
13. The application of Xinjiang safflower extract on Aidelaisi silk fabric. International Journal of Clothing Science and Technology, 2024. DOI: 10.1108/IJCST-05-2024-0103.
14. ISO 105-C06, ISO 105-X12, ISO 105-E04, ISO 105-B02; ISO 13934-1; ISO 12947-2. International Organization for Standardization, Geneva. AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование