BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING METAKOGNITIV KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHGA YO‘NALTIRILGAN METODIK TIZIM MODELI

Авторы

  • Dilfuza O‘ralovna Melliyeva Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti, Pedagogika fakulteti “Boshlang‘ich ta’lim metodikasi” kafedrasi o‘qituvchisi Автор https://orcid.org/0009-0005-7397-5233

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23019352

Аннотация

Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining metakognitiv kompetensiyalarini rivojlantirishning nazariy-metodologik va amaliy asoslari yoritilgan. Tadqiqotda metakognitiv kompetensiyaning mazmuni, tarkibiy komponentlari hamda uni rivojlantirish imkoniyatlari kompetensiyaviy, fanlararo integrativ va refleksiv-faoliyatli yondashuvlar asosida tahlil qilingan. J. Flavell, G. Schraw va L. S. Vigotskiyning metakognitiv rivojlanish, kognitiv monitoring hamda rivojlantiruvchi ta’limga oid ilmiy qarashlari metodologik asos sifatida belgilangan. Tadqiqot jarayonida metakognitiv didaktik modullar, integrativ o‘quv klasterlari, fanlararo topshiriqlar, muammoli-amaliy vaziyatlar, refleksiv keyslar va o‘z-o‘zini baholash mexanizmlaridan foydalanish imkoniyatlari o‘rganilgan. Olingan natijalar mazkur metodik vositalarning bo‘lajak o‘qituvchilarda o‘z bilish faoliyatini rejalashtirish, monitoring qilish, boshqarish, baholash va refleksiv tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyatini ko‘rsatgan. Tadqiqot asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining metakognitiv kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Ключевые слова

metakognitiv kompetensiya, metakognitsiya, bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, metakognitiv bilim, kognitiv monitoring, o‘z-o‘zini boshqarish, refleksiya, fanlararo integratsiya, kompetensiyaviy yondashuv, refleksiv-faoliyatli yondashuv, integrativ topshiriqlar, metakognitiv didaktik modullar

Библиографические ссылки

1. Garrison D., R. (2016). E-Learning in the 21st Century: A Community of Inquiry Framework for Research and Practice / D. R. Garrison. Routledge.

2. Flavell J., H. (1977). Cognitive Development / J. H. Flavell. Prentice-Hall.

3. Schraw, G. (2006). Metacognitive theories revisited: Integrating cognitive and affective processes / G. Schraw, K. J. Crippen, K. Hartley. Educational Psychology Review, 18(4), 331–345.

4. Выготский Л., С. (1996). Педагогическая психология / Л. С. Выготский; под ред. В. В. Давыдова. Педагогика- Пресс.

5. Гальперин П., Я. (1999). Введение в психологию: Учебное пособие для вузов / П. Я. Гальперин. Книжный дом “Университет”.

6. Грабарь М., И. (1977). Применение математической статистики в педагогических исследованиях: Непараметрические методы / М. И. Грабарь, К. А. Краснянская. Педагогика.

7. Загвязинский В., И. (2008). Теория обучения: Современная интерпретация / В. И. Загвязинский. Издательский центр “Академия”.

8. Зеер Э., Ф. (2009). Психология профессионального образования: Учебник для студ. высш. учеб. заведений / Э. Ф. Зеер. Издательский центр “Академия”.

9. Зимняя И., А. (2003). Ключевые компетенции – новая парадигма результата образования. Высшее образование сегодня, (5), 34–42.

10. Зимняя И., А. (2000). Педагогическая психология: Учебник для вузов / И. А. Зимняя. Логос.

11. Карпов А., В. (2004). Психология рефлексивных механизмов деятельности / А. В. Карпов. Изд-во “Институт психологии РАН”.

12. Карпов А., В. (2000). Психология рефлексии / А. В. Карпов, В. В. Пономарева. ИП РАН.

Загрузки

Опубликован

2026-09-25

Как цитировать

BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING METAKOGNITIV KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHGA YO‘NALTIRILGAN METODIK TIZIM MODELI. (2026). «Maktabgacha Va Maktab ta’limi» Jurnali, 4(9), 18-23. https://doi.org/10.5281/zenodo.23019352

Страницы

18-23

Цитирование

Открыть в Google Scholar
Том 4 № 9 (2026): «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali 9-son