QARIYALAR UYI VA UZOQ MUDDATLI PARVARISH MUASSASALARIDA PSIXOLOGIK XIZMATNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Авторы

  • Yokubjon Turg‘unbayevich Djumanazarov Namangan davlat universiteti “psixologiya” kafedrasi katta o‘qituvchisi Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22917865

Аннотация

В статье освещены особенности оказания психологической помощи лицам пожилого возраста, проживающим в домах престарелых и учреждениях долговременного ухода, а также влияние связанных с размещением в учреждении жизненных изменений, ограничения автономии, отдаления от близких людей, одиночества, переживания утраты и горя, хронических заболеваний и изменений когнитивной деятельности на психическое состояние пожилых людей. Обоснована значимость принципов личностно ориентированного подхода, уважения человеческого достоинства, добровольности, конфиденциальности, учёта индивидуальных потребностей и междисциплинарного взаимодействия при организации психологической помощи. Кроме того, во взаимосвязи раскрыты вопросы психологической диагностики, индивидуального консультирования, групповых занятий, терапии воспоминаниями, кризисной помощи, когнитивной стимуляции, укрепления связей с семьёй и снижения профессионального напряжения сотрудников учреждений.

Ключевые слова

пожилой возраст, дом престарелых, долговременный уход, психологическая служба, одиночество, депрессия, когнитивная деятельность, деменция, терапия воспоминаниями, личностно ориентированная помощь, социальная активность

Библиографические ссылки

1. O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 5-noyabrdagi O‘RQ–989-sonli “Aholiga psixologik yordam ko‘rsatish to‘g‘risida”gi Qonuni. (n.d.). Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/uz/docs/7196808.

2. World Health Organization. Mental health of older adults. – Geneva : WHO, 2026.

3. Erikson E., H. (1982). The Life Cycle Completed. W. W. Norton & Company.

4. Baltes P., B., & Baltes M., M. (1990). Psychological perspectives on successful aging: The model of selective optimization with compensation. Successful Aging: Perspectives from the Behavioral Sciences, 1–34.

5. Kitwood, T. (1997). Dementia Reconsidered: The Person Comes First. Open University Press.

6. World Health Organization. Framework for Countries to Achieve an Integrated Continuum of Long-Term Care. – Geneva : WHO, 2021. – 54 p.

7. Hoang, P., King J., A., Moore, S., et al. (2022). Interventions associated with reduced loneliness and social isolation in older adults: a systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 5(10).

8. Manthorpe, J., & Samsi, K. (2016). Person-centered dementia care: current perspectives. Clinical Interventions in Aging, 11, 1733–1740.

9. Quan N., G., Lohman M., C., Resciniti N., V., & Friedman D., B. (2020). A systematic review of interventions for loneliness among older adults living in long-term care facilities. Aging & Mental Health, 24(12), 1945–1955.

10. World Health Organization. World Report on Ageing and Health. – Geneva : WHO, 2015. – 246 p. AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA 2026-yil, sentyabr, 9(1)-son AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA 2026-yil, sentyabr, 9(1)-son AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov

Загрузки

Опубликован

2026-09-02

Как цитировать

QARIYALAR UYI VA UZOQ MUDDATLI PARVARISH MUASSASALARIDA PSIXOLOGIK XIZMATNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI. (2026). «Maktabgacha Va Maktab ta’limi» Jurnali, 4(9), 275-279. https://doi.org/10.5281/zenodo.22917865

Страницы

275-279

Цитирование

Открыть в Google Scholar
Том 4 № 9 (2026): «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali 9-son