Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida vokal ijrochiligi qobiliyatlarini shakllantirishning pedagogik zarurati va mexanizmlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22770624Аннотация
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida vokal ijrochiligi qobiliyatlarini maqsadli shakllantirish zarurati
hamda ushbu jarayonning pedagogik mexanizmlari tahlil qilindi. Nazariy va qiyosiy tahlil asosida vokal rivojlanishning
diagnostik-motivatsion, eshituv-intonatsion, vokal-texnik, emotsional-ifodaviy va refleksiv-baholash komponentlari
ajratildi. Ularning o‘zaro aloqasi musiqiy eshitish, intonatsion aniqlik, nafas, artikulyatsiya, badiiy ifoda va o‘zini nazorat
qilishning izchil rivojlanishi orqali asoslandi. Yoshga mos repertuar, individual va jamoaviy mashqlar, ichki eshituv hamda
muntazam qayta baholash integrativ mexanizmning asosiy vositalari sifatida belgilandi. Taklif etilgan mexanizm o‘quvchini
tashqi namunani takrorlashdan ongli, ifodali va mustaqil vokal ijroga olib borishga yo‘naltirilgan.
Ключевые слова
vokal ijrochiligi, boshlang‘ich sinf, musiqiy eshitish, intonatsiya, vokal-texnik ko‘nikma, pedagogik mexanizm, refleksiya, integrativ yondashuvБиблиографические ссылки
1. 1. UNESCO. Framework for Culture and Arts Education. – Paris: UNESCO, 2024.
2. 2. UNESCO. UNESCO Framework for Culture and Arts Education: Implementation Guidance. – Paris: UNESCO, 2025.
3. 3. Svec C.L. The effects of instruction on the singing ability of children ages 5 to 11: A meta-analysis // Psychology of
4. Music. – 2018. – Vol. 46, No. 3. – P. 326–339. – DOI: 10.1177/0305735617709920.
5. 4. Welch G.F., Baxter H. The potential impact of singing on young children’s health and well-being: a longitudinal perspective
6. // Frontiers in Psychology. – 2026. – Vol. 17. – Article 1793612. – DOI: 10.3389/fpsyg.2026.1793612.
7. 5. Li W., Mazlan C.A.N., Safian A.R. 21st-century skills in vocal pedagogy: a scoping review // Frontiers in Education. –
8. 2026. – Vol. 11. – Article 1744952. – DOI: 10.3389/feduc.2026.1744952.
9. 6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-maydagi PF–134-son4 “2022–2026-yillarda xalq ta’limini rivojlantirish
10. bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni. – Toshkent, 2022.
11. 7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 15-noyabrdagi PQ–391-son5 “Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida
12. musiqa madaniyati fani o‘qitilishini tubdan takomillashtirish hamda ushbu fan o‘qituvchilarining kasbiy faoliyatini rivojlantirish
13. chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. – Toshkent, 2024.
14. 8. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-oktabrdagi 652-son6 “Musiqa madaniyati fani va jismoniy
15. tarbiya fani o‘qituvchilarining bilim darajasi hamda kasbiy mahoratini aniqlash bo‘yicha milliy baholash tizimini
16. joriy etish to‘g‘risida”gi Qarori. – Toshkent, 2025.
17. 9. Panjiyev Q.B., Salimova D.I. Vokal va zamonaviy musiqa: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2019. – 184
18. b. – ISBN 978-9943-5867-2-7.
19. 10. Kulmanova Sh., Buribay. Comparative characteristics of the content of music education of standard curricula for primary
20. schools in Kazakhstan, the UK and Singapore // Pedagogy and Psychology. – 2022. – No. 4(53). – P. 16–32.
21. – DOI: 10.51889/3508.2022.30.88.010.
22. 11. Bowyer J. More than Solfège and Hand Signs: Philosophy, Tools, and Lesson Planning in the Authentic Kodály Classroom
23. // Music Educators Journal. – 2015. – Vol. 102, No. 2. – P. 69–76. – DOI: 10.1177/0027432115611232.
24. 12. Juntunen M.-L., Hyvönen L. Embodiment in musical knowing: how body movement facilitates learning within Dalcroze
25. Eurhythmics // British Journal of Music Education. – 2004. – Vol. 21, No. 2. – P. 199–214. – DOI: 10.1017/
26. S0265051704005686.
27. 13. Taggart C.C. Music Learning Theory: A Theoretical Framework in Action // Abril C.R., Gault B.M. (eds.). Teaching
28. General Music: Approaches, Issues, and Viewpoints. – Oxford: Oxford University Press, 2016. – P. 183–208. – DOI:
29. 10.1093/acprof/9780199328093.003.0010.
30. 14. Welch G.F., Baxter H. Singing, health and wellbeing in young children // Frontiers in Psychology. – 2025. – Vol. 16. –
31. Article 1595834. – DOI: 10.3389/fpsyg.2025.1595834.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
