Maktab o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish asosida ta’lim-tarbiya jarayoni samaradorligini oshirishning ilmiy-metodik mexanizmlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22689985Аннотация
Mazkur maqolada maktab o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish asosida ta’lim-tarbiya
jarayoni samaradorligini oshirishning ilmiy-metodik mexanizmlari tadqiq etilgan. Zamonaviy ta’lim jarayonida o‘qituvchidan
nafaqat chuqur pedagogik va fan bilimlariga, balki metodik, kommunikativ, raqamli, kreativ hamda refleksiv kompetensiyalarga
ega bo‘lish talab etilmoqda. Shu nuqtayi nazardan, o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini tizimli rivojlantirish
ta’lim sifatini oshirishning muhim omili sifatida qaraladi. Tadqiqotda kasbiy kompetentlikning mazmun-mohiyati, tarkibiy
komponentlari va uni rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinib, kompetensiyaviy, tizimli, faoliyatga yo‘naltirilgan
va refleksiv yondashuvlar asosida ilmiy-metodik mexanizm taklif etilgan. Mazkur mexanizm kasbiy ehtiyojlarni
aniqlash, maqsadli kasbiy rivojlanishni tashkil etish, metodik tayyorgarlikni takomillashtirish, amaliy pedagogik faoliyat,
refleksiya, monitoring va korreksiya bosqichlarini qamrab oladi. Shuningdek, o‘qituvchining kasbiy kompetentligini rivojlantirish
bilan ta’lim-tarbiya jarayoni samaradorligi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik asoslangan. Tadqiqot natijalari umumiy o‘rta
ta’lim maktablarida pedagoglarning kasbiy rivojlanishini tashkil etish, metodik faoliyatini takomillashtirish hamda ta’lim-tarbiya
samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Ключевые слова
kasbiy kompetentlik, maktab o‘qituvchisi, ta’lim-tarbiya jarayoni, ilmiy-metodik mexanizm, kasbiy rivojlanish, kompetensiyaviy yondashuv, pedagogik faoliyat, ta’lim samaradorligiБиблиографические ссылки
1. 1. Kunter, M., Klusmann, U., Baumert, J., Richter, D., Voss, T., & Hachfeld, A. (2013). Professional competence of
2. teachers: Effects on instructional quality and student development. Journal of Educational Psychology, 105(3), 805–
3. 820. https://doi.org/10.1037/a0032583
4. 2. Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review of state policy evidence. Education
5. Policy Analysis Archives, 8, Article 1. https://doi.org/10.14507/epaa.v8n1.2000
6. 3. Nye, B., Konstantopoulos, S., & Hedges, L. V. (2004). How large are teacher effects? Educational Evaluation and
7. Policy Analysis, 26(3), 237-257. https://doi.org/10.3102/01623737026003237
8. 4. Desimone, L. M. (2009). Improving impact studies of teachers’ professional development: Toward better conceptualizations
9. and measures. Educational Researcher, 38(3), 181-199. https://doi.org/10.3102/0013189X08331140
10. 5. Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy
11. Institute. https://doi.org/10.54300/122.311
12. 6. Biesta, G. (2020). Risking ourselves in education: Qualification, socialization, and subjectification revisited. Educational
13. Theory, 70(1), 89–104. https://doi.org/10.1111/edth.12411
14. 7. Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14.
15. https://doi.org/10.3102/0013189X015002004
16. 8. Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81-112. https://doi.
17. org/10.3102/003465430298487
18. 9. Tojiboyeva, G. R., & Pulatova, D. T. (2020). Pedagogik kompetentlik: Nazariya va amaliyot. Academic Research in
19. Educational Sciences, 1(3), 209–215.
20. 10. Azizxo‘jayeva, N. N. (2006). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi
21. Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti.
22. 11. Maxmudova, D. (2025). O‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishda uzluksiz ta’limning roli. Science Time,
23. 3(5), 140-144. https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.4705
24. 12. Abdullayeva, M. S. (2024). Bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish metodikasi
25. (Boshlang‘ich ta’limda tarbiya fani misolida) [Avtoreferat]. ZiyoNET.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
