Raqamli avlod oʻquvchilarida axloqiy dunyoqarashni tarix taʼlimi orqali shakllantirishning pedagogik mexanizmlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/Аннотация
Maqolada raqamli avlod oʻquvchilarida axloqiy dunyoqarashni tarix taʼlimi vositasida shakllantirishning
pedagogik
mexanizmlari nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilingan. Muallif axloqiy dunyoqarashning kognitiv, emotsional-
qadriyatli va xulqiy-faoliyatli komponentlardan iborat uch qismli tuzilmasini asoslaydi hamda tarix taʼlimining beshta
pedagogik mexanizmini – manbaviy tahlil, kontekstlashtirish va tarixiy perspektiva, axloqiy oʻlchov ustida mulohaza
yuritish, raqamli axborotni tanqidiy baholash, milliy maʼnaviy meros bilan bogʻlash – ajratib koʻrsatadi. Mexanizmlarning
axloqiy dunyoqarash komponentlariga muvofiqligi jadval shaklida umumlashtirilib, tarix darsida axloqiy baholashning
anaxronizm va prezentizm kabi metodologik xatarlaridan qochish shartlari koʻrsatib berilgan. Ishning natijalari umumiy
oʻrta taʼlim tizimida axloqiy tarbiya nazariyasini rivojlantirishga va tarbiya jarayonini maqsadli loyihalashga xizmat qiladi.
Ключевые слова
raqamli avlod, axloqiy dunyoqarash, tarix taʼlimi, tarixiy tafakkur, manbaviy tahlil, tarixiy perspektiva, tarixning axloqiy oʻlchovi, raqamli savodxonlik, fuqarolik onlayn mulohazasi, pedagogik taʼlimotlar tarixi, milliy pedagogik meros.Библиографические ссылки
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha
moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning
qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/uz/
docs/-8050769
2. Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni, 2020-yil 23-sentyabr, OʻRQ-637-son // Qonunchilik maʼlumotlari
milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5013007
3. Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar shahri / Tarjimonlar A. Irisov, M. Mahmudov, U. Otajon. – Toshkent: Abdulla Qodiriy
nomidagi xalq merosi nashriyoti, 1993. – 320 b.
4. Yusuf Xos Hojib. Qutadgʻu bilig (Saodatga boshlovchi bilim) / Tarjimon A. Parda. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi
nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2018. – 556 b.
5. Avloniy A. Turkiy Guliston yoxud axloq. – Toshkent, 1913. – Elektron matn: https://archive.org/stream/TurkiyGuliston-
YoxudAxloq-AbdullaAvloniy
6. Prensky M. Digital Natives, Digital Immigrants. Part 1 // On the Horizon. – 2001. – Vol. 9, No. 5. – P. 1–6. – DOI:
10.1108/10748120110424816.
7. Wineburg S. Historical Thinking and Other Unnatural Acts: Charting the Future of Teaching the Past. – Philadelphia:
Temple University Press, 2001.
8. Seixas P., Morton T. The Big Six Historical Thinking Concepts. – Toronto: Nelson Education, 2013. – 218 p.
9. Barton K.C., Levstik L.S. Teaching History for the Common Good. – Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates,
2004.
10. Wineburg S., McGrew S., Breakstone J., Ortega T. Evaluating Information: The Cornerstone of Civic Online Reasoning.
– Stanford: Stanford Digital Repository, 2016. – URL: https://purl.stanford.edu/fv751yt5934
11. Breakstone J., Smith M., Wineburg S. et al. Students’ Civic Online Reasoning: A National Portrait // Educational
Researcher. – 2021. – DOI: 10.3102/0013189X211017495.
12. Floridi L. The Fourth Revolution: How the Infosphere is Reshaping Human Reality. – Oxford: Oxford University Press,
2014. – 248 p.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование