Kredit-modul ta’lim tizimida talabalar mustaqil ta’limini neyropedagogik yondashuv asosida tashkil etishning pedagogik-didaktik tamoyillari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22646568Аннотация
Ushbu maqolada kredit-modul ta’lim tizimi sharoitida talabalar mustaqil ta’limini tashkil etishning pedagogik-
didaktik tamoyillari neyropedagogik yondashuv nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning dolzarbligi shundan
iboratki, kredit-modul tizimi talabadan yuqori darajadagi mustaqillikni talab qiladi, biroq amaliyotda bu mustaqillik ko‘pincha
faqat tashkiliy-me’yoriy jihatdan - kredit soatlari, GPA balli va nazorat turlari orqali - ta’minlanadi, talabaning kognitiv
resurslari, diqqat va xotira imkoniyatlari hamda motivatsion holati e’tiborga olinmaydi. Maqolaning maqsadi - o‘z-o‘zini
boshqarilgan ta’lim, kognitiv yuklama va metakognitsiya nazariyalari, shuningdek, zamonaviy ta’lim neyroilmi (educational
neuroscience) yutuqlari sintezi asosida kredit-modul tizimida talabalar mustaqil ta’limini tashkil etishning ilmiy asoslangan
tamoyillar tizimini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi konseptual tahlil va nazariy sintezga asoslangan;
maqolada real tajriba-sinov ma’lumotlari yoki statistik natijalar keltirilmagan, shuning uchun taklif etilayotgan tamoyillar
amaliyotda tekshirilishi lozim bo‘lgan ilmiy asoslangan farazlar sifatida taqdim etiladi. Tadqiqot natijasida olti tamoyildan
iborat model taklif etiladi: bosqichma-bosqich mustaqillik, kognitiv yuklamani muvozanatlash, metakognitiv monitoring,
emotsional-motivatsion muvofiqlik, individual neyrokognitiv farqlarni hisobga olish va modul strukturasi bilan uyg‘unlashtirish.
Maqola xulosalari oliy ta’lim muassasalarida o‘quv jarayonini loyihalashtiruvchi mutaxassislar, professor-o‘qituvchilar
va yosh tadqiqotchilar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
Ключевые слова
kredit-modul tizimi, mustaqil ta’lim, neyropedagogika, kognitiv yuklama, metakognitsiya, o‘z-o‘zini boshqarish, didaktik tamoyillar, oliy ta’limБиблиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim jarayonini
tashkil etish bilan bog‘liq tizimni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 824-son3 qarori. – Toshkent, 2020.
2. Knowles M. S. Self-Directed Learning: A Guide for Learners and Teachers. – New York: Association Press, 1975. – 135 p.
3. Zimmerman B. J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview // Theory Into Practice. – 2002. – Vol. 41, № 2.
– P. 64–70.
4. Flavell J. H. Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive-Developmental Inquiry // American
Psychologist. – 1979. – Vol. 34, № 10. – P. 906–911.
5. Sweller J. Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning // Cognitive Science. – 1988. – Vol. 12, № 2.
– P. 257–285.
6. Immordino-Yang M. H., Damasio A. We Feel, Therefore We Learn: The Relevance of Affective and Social Neuroscience
to Education // Mind, Brain, and Education. – 2007. – Vol. 1, № 1. – P. 3–10.
7. OECD. Understanding the Brain: The Birth of a Learning Science. – Paris: OECD Publishing, 2007.
8. Подлиняев О. Л., Морнов К. А. Актуальные проблемы нейропедагогики // Вестник Кемеровского государственного
университета. – 2015. – № 3–1. – С. 126–129.
9. Костромина С. Н., Гнедых Д. С. Нейронаука в системе профессионального образования // Профессиональное
образование и рынок труда. – 2021. – № 4 (47). – С. 8–29.
10. Сорочинский М. А., Корякин Ф. И. Нейропедагогика как направление трансформации педагогической науки
на основе методов нейротехнологий // Вестник Северо-Восточного федерального университета им. М. К.
Аммосова. Серия: Педагогика. Психология. Философия. – 2022. – № 2 (26). – С. 33–39.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование