Bo‘lajak pedagoglar shaxsiyatida ksenofobiya xavfi: kasbiy deformatsiya omillari va uning pedagogik faoliyatga ta’siri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22292970Аннотация
Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglar shaxsiyatida ksenofobiya xavfining yuzaga kelish sabablari, uning
kasbiy deformatsiya jarayoni bilan o‘zaro bog‘liqligi hamda pedagogik faoliyatga ko‘rsatadigan salbiy ta’siri ilmiy jihatdan
tahlil etiladi. Ksenofobiya - begona madaniyat, etnik yoki ijtimoiy guruhlarga nisbatan qo‘rquv, salbiy stereotiplar va irratsional
munosabat sifatida ta’riflanib, pedagog shaxsining professional rivojlanishida jiddiy xavf tug‘diradi. Maqolada ijtimoiy-
madaniy, ta’lim jarayonidagi, shaxsiy-psixologik va kasbiy muhit omillari asosida kasbiy deformatsiyaning mexanizmlari
ochib beriladi. Shuningdek, ksenofobik qarashlarning ta’lim sifati, o‘quvchilar psixologik holati, sinf muhiti va
pedagog obro‘siga salbiy ta’siri ko‘rib chiqiladi. Oxirida intermadaniy kompetensiyalarni rivojlantirish, refleksiya ko‘nikmalarini
shakllantirish, empatiya treninglari va inkluziv amaliyot orqali ksenofobiya profilaktikasi bo‘yicha metodik tavsiyalar
ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari bo‘lajak pedagoglarni tayyorlash tizimida bag‘rikenglik va tolerantlikni kuchaytirish
zarurligini asoslaydi.
Ключевые слова
ksenofobiya, bo‘lajak pedagoglar, kasbiy deformatsiya, bag‘rikenglik, intermadaniy kompetensiya, ijtimoiy stereotiplar, pedagogik faoliyat, empatiya, tolerantlik ta’limiБиблиографические ссылки
1. Paetsch J. et al. Pre-service teachers’ self-efficacy in handling racist incidents... ScienceDirect, 2026.
2. Civitillo S. Investigating Preservice Teachers’ Competence to Notice... PubMed, 2025.
3. Marom L. Under the cloak of professionalism: covert racism in teacher education, 2019.
4. Terrones O.G. Preservice teachers, antiracism, and racial literacy, 2022.
5. Hanna H. A critical review of international research into pre-service teachers’ attitudes towards migrant learners, 2023.
6. Marolla-Gajardo J. Teacher Education, Diversity, and the Prevention of Hate Speech, 2025.
7. Zulunov M.Z. Harbiy xizmatchilarda kasbiy deformatsiya jarayonlarining ilmiy-nazariy asoslari, 2023.
8. Bo‘lajak pedagoglarda kasbiy deformatsiyani rivojlantirishning pedagogik-psixologik usullari. ResearchGate, 2024.
9. UNESCO. Addressing hate speech through education: A guide for policy-makers, 2023.
10. Stephan W.G. Integrated Threat Theory and xenophobia prevention in education
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование