Махалля как гуманистическая воспитательная экосистема: социально-педагогические механизмы модернизации в новом Узбекистане

Авторы

  • Фадлиева Амина Ильхамовна Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22164398

Ключевые слова:

махалля, социальная педагогика, гуманистическая педагогика, воспитательный потенциал, субъектность, молодёжь, семья, школа, наставничество

Аннотация

В статье махалля рассматривается как гуманистическая воспитательная экосистема, объединяющая
семью, образовательные организации, молодёжь и локальное сообщество. На основе анализа нормативных
документов и педагогической литературы уточнено понятие воспитательного потенциала махалли и обоснован
переход от мероприятийно-наставнической логики к модели, основанной на достоинстве личности, участии, диа-
логе и адресной поддержке. Выделены шесть механизмов модернизации и предложены структурно-функцио-
нальная и процессная модели, пригодные для дальнейшей эмпирической проверки.

Биография автора

  • Фадлиева Амина Ильхамовна

    Преподаватель-стажер Tashkent international university of education

Библиографические ссылки

1. Конституция Республики Узбекистан. Статья 127. – Ташкент, 2023. – URL: https://constitution.uz/

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoni “Mahalla institutining jamiyatdagi

rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi bo‘g‘in sifatida ishlashini ta’minlashga qaratilgan

chora-tadbirlar to‘g‘risida”. https://lex.uz/docs/-6705763

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PQ-402-son Qarori “O‘zbekiston mahallalari

uyushmasi faoliyatini yo‘lga qo‘yish va mahallalarda boshqaruv tizimini takomillashtirishga oid qo‘shimcha choratadbirlar

to‘g‘risida”. https://lex.uz/ru/docs/6705736

4. Mirziyoyev Sh.M. Insonparvarlik, ezgulik va bunyodkorlik – milliy g‘oyamizning poydevoridir. – Toshkent: Tasvir, 2021.

– 38 b. ISBN 978-9943-6677-3-0.

5. Avloniy A. Turkiy Guliston yoxud axloq. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2019.

6. Mavlonova R.A., Normurodova B.A., Rahmonqulova N.H. Tarbiyaviy ishlar metodikasi. – Toshkent: Fan, 2007.

7. Толипова Ш.Ш. Национальные традиции воспитания в махаллях Узбекистана // Культура. Воспитание. Лич-

ность. – 2016. – С. 21–25.

8. Rahmonova D.I. O‘quvchi-yoshlar ma’naviy tafakkurini tarbiyalashda maktab va jamoatchilik hamkorligining jamiyatda

tutgan o‘rni // Academic Research in Educational Sciences. – 2024. – Vol. 5, Issue 1. – B. 119–123.

9. Nurmatova N.U. Oila, mahalla va maktab hamkorligi asosida o‘quvchi-qizlarning ijtimoiy faolligini rivojlantirish:

pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. 13.00.09 – Ijtimoiy pedagogika. – Toshkent, 2023.

10. Komilov S.S. Milliy qadriyatlarni tiklashda Shahrisabz mahallalari faoliyatining ahamiyati // Ijtimoiy fanlar zamonaviy

dunyoda: nazariy va amaliy tadqiqotlar. – 2025. – J. 4, № 18. – B. 102–104. DOI: 10.5281/zenodo.16416830.

11. Ashurova N.X., Xolboyev A. Yoshlar ta’lim-tarbiyasida oilaning o‘rni // Pedagogika va psixologiya zamonaviy dunyoda:

nazariy va amaliy tadqiqotlar. – 2024. – B. 221–223. DOI: 10.5281/zenodo.14436179.

12. Matkarimov J.S. va boshq. Ta’lim-tarbiya jarayonida oila, mahalla va ta’lim muassasasi integratsiyasi // Universal

xalqaro ilmiy jurnal. – 2025. DOI: 10.5281/zenodo.15360360.

13. Rogers C.R. Freedom to Learn for the 80s. – Columbus, OH: Charles E. Merrill, 1983.

14. Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. – Cambridge, MA:

Harvard University Press, 1979.

Загрузки

Опубликован

2026-08-24

Как цитировать

Махалля как гуманистическая воспитательная экосистема: социально-педагогические механизмы модернизации в новом Узбекистане. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(8), 97-101. https://doi.org/10.5281/zenodo.22164398