Talabalarda informatsion-analitik kompetentlikni rivojlantirishning konseptual-metodologik asoslari: tizimli, kompetensiyaviy va faoliyatli yondashuvlar

Авторы

  • Bekzod Baydjanov Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22099661

Ключевые слова:

informatsion-analitik kompetentlik, tizimli yondashuv, kompetensiyaviy yondashuv, faoliyatli yondashuv, metodologik asos, tuzilmaviy-funksional model, tanqidiy fikrlash, axborot savodxonligi, oliy ta’lim, indikator, diagnostika, refleksiya

Аннотация

Maqolada talabalarda informatsion-analitik kompetentlikni (IAK) rivojlantirishning konseptual-metodologik
asoslari yoritilgan. Tadqiqotning maqsadi tizimli, kompetensiyaviy va faoliyatli yondashuvlarni yagona metodologik o‘zakda
integratsiyalovchi konseptual modelni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda ilmiy-pedagogik adabiyotlarni nazariy tahlil
qilish, qiyoslash, umumlashtirish, tizimlashtirish va modellashtirish metodlaridan foydalanildi. Natijada IAK tushunchasining
mazmuni aniqlashtirildi, uch yondashuvning metodologik funksiyalari qiyosiy tahlil qilindi hamda to‘rt komponent
(motivatsion-qadriyatli, kognitiv-informatsion, operatsional-analitik, refleksiv-baholovchi) va 16 indikatordan iborat tuzilmaviy-
funksional model asoslandi. Mazkur yondashuvlar integratsiyasi IAKni yaxlit, natijaga yo‘naltirilgan va talabaning
faol subyektligi asosida rivojlantirish imkonini beradi. Taklif etilgan modeldan oliy ta’limda diagnostika, o‘quv jarayonini
loyihalash va baholashda metodik asos sifatida foydalanish mumkin

Биография автора

  • Bekzod Baydjanov

    Farg‘ona davlat universiteti dotsenti,
    pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

Библиографические ссылки

1. Bertalanffy L. von. General System Theory: Foundations, Development, Applications. - New York: George Braziller,

1968. – 289 p.

2. Блауберг И.В., Юдин Э.Г. Становление и сущность системного подхода. - М.: Наука, 1973. - 270 с.

3. Хуторской А.В. Методологические основания применения компетентностного подхода к проектированию

образования // Высшее образование в России. - 2017. - № 12 (218). - С. 85-91.

4. Зимняя И.А. Ключевые компетенции - новая парадигма результата образования // Высшее образование

сегодня. - 2003. - № 5. - С. 34-42.

5. Болотов В.А., Сериков В.В. Компетентностная модель: от идеи к образовательной программе // Педагогика. -

2003. - № 10. - С. 8-14.

6. Зеер Э.Ф. Компетентностный подход к образованию // Образование и наука. - 2005. - № 3 (33). - С. 27-40.

7. Выготский Л.С. Педагогическая психология / под ред. В.В. Давыдова. - М.: Педагогика, 1991. - 480 с.

8. Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. - М.: Политиздат, 1975. - 304 с.

9. Гальперин П.Я. Психология как объективная наука / под ред. А.И. Подольского. - М.: Институт практической

психологии; Воронеж: НПО “МОДЭК”, 1998. - 480 с.

10. Baydjanov B.X. Teacher’s Digital Competences as a Factor in the Development of Students’ Information-Analytical

Competence // American Journal of Social and Humanitarian Research. - 2025. - Vol. 6, No. 3. - P. 499-506.

11. Fomkina E., Koshova O., Shurduk A. Peculiarities of Formation of Information and Analytical Competence of Students

of Higher Education Establishment in the Study of Natural Sciences. - Zenodo, 2020.

12. Tripon C. Information Literacy in Engineering Education // Digital Equity and Literacy. - London: IntechOpen, 2025. - P.

1-24.

13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha

mo‘ljallangan ustuvor yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning

qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (Lex.uz).

Опубликован

2026-08-12

Как цитировать

Talabalarda informatsion-analitik kompetentlikni rivojlantirishning konseptual-metodologik asoslari: tizimli, kompetensiyaviy va faoliyatli yondashuvlar. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(8), 471-475. https://doi.org/10.5281/zenodo.22099661