Jamoat transporti haydovchilarining psixoemotsional barqarorligini shakllantirishning nazariy-psixologik asoslari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22096301Ключевые слова:
jamoat transporti haydovchisi, psixoemotsional barqarorlik, stress, kasbiy stress, stressga bardoshlilik, emotsional zo‘riqish, psixologik moslashuv, o‘zini o‘zi boshqarish, koping strategiyalari, kognitiv baholash, frustratsiyaga tolerantlik, kasbiy faoliyat.Аннотация
Mazkur maqolada jamoat transporti haydovchilarining psixoemotsional barqarorligini shakllantirishning
nazariy-psixologik asoslari tahlil qilingan. Tadqiqotda kasbiy faoliyat jarayonida yuzaga keladigan stressogen omillar,
emotsional zo‘riqish, xavotir, frustratsiya va psixologik bosimning haydovchilarning faoliyat samaradorligi hamda transport
xavfsizligiga ta’siri yoritilgan. Stressning psixologik mohiyati va rivojlanish bosqichlarini tushuntirishda G. Selyening
umumiy moslashuv sindromi nazariyasi, R. Lazarusning kognitiv baholash va koping yondashuvlari, shuningdek, P. B.
Zilberman, B. B. Velichkovskiy, V. A. Bodrov va boshqa olimlarning stressga barqarorlik haqidagi ilmiy qarashlari tahlil
qilingan. Psixoemotsional barqarorlik shaxsning hissiy, kognitiv, irodaviy, motivatsion va xulq-atvor komponentlarining
o‘zaro integratsiyasi asosida namoyon bo‘ladigan murakkab psixologik hodisa sifatida asoslangan. Jamoat transporti
haydovchilarining murakkab yo‘l vaziyatlari, vaqt bosimi, yo‘lovchilar bilan muloqot, tirbandliklar va favqulodda vaziyatlarga
moslashishida stressni kognitiv baholash, emotsional o‘zini o‘zi boshqarish va samarali koping strategiyalaridan
foydalanish muhim psixologik mexanizmlar sifatida ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari haydovchilarning kasbiy-psixologik
tayyorgarligini takomillashtirish va ularning psixoemotsional barqarorligini rivojlantirishning ilmiy asoslarini belgilashga
xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
1. Бабанов С.А. Профессиональные факторы и стресс: синдром эмоционального выгорания // Трудный пациент.
- 2009. - Т. 7, № 12. - С. 42-46.
2. Бодров В.А. Когнитивные процессы и психологический стресс // Психологический журнал. - 1996. - № 4. - С.
64-74.
3. Варданян Б.Х. Механизмы регуляции эмоциональной устойчивости // Категории, принципы и методы психологии.
Психические процессы. - Москва, 2003. - С. 102-114.
4. Данилова Н.Н. Психофизиологическая диагностика функциональных состояний: учебное пособие. - Москва:
Изд-во МГУ, 1992. - 342 с.
5. Марищук В.Л., Евдокимов В.И. Поведение и саморегуляция человека в условиях стресса. - Санкт-Петербург,
2001. - 290 с.
6. Мельников В.М., Ямпольский Л.Т. Введение в экспериментальную психологию личности. - Москва: Просвещение,
1986. - 319 с.
7. Селье Г. Очерки об адаптационном синдроме. - Москва, 1960. - 312 с.
8. Фрейд З. Психология бессознательного / сост., науч. ред., авт. вступ. ст. М.Г. Ярошевский. - Москва: Просвещение,
1990. - 448 с.
9. Эверли Дж.С., Розенфельд Р. Стресс: природа и лечение / пер. с англ. - Москва: Медицина, 2003. - 224 с.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.