Sport ta’limi yo‘nalishidagi o‘quvchilarining generativ sun’iy intellekt kompetensiyasini baholash mezonlari va indikatorlarini takomillashtirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21941939Ключевые слова:
generativ sun’iy intellekt, sun’iy intellekt kompetensiyasi, sport yo‘nalishi, raqamli kompetensiya, baholash mezoni, diagnostik indikator, prompt, tanqidiy fikrlash, kasbiy-amaliy kompetensiya, axloqiy-huquqiy kompetensiya, integral baholash.Аннотация
Ushbu maqolada sport yo‘nalishi o‘quvchilarida generativ sun’iy intellekt kompetensiyasini baholash
mezonlari va indikatorlarini takomillashtirish masalasi tadqiq etilgan. Generativ sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim
jarayoniga jadal integratsiyalashuvi sharoitida o‘quvchilarning mazkur vositalardan foydalanish kompetensiyasini faqat
texnik ko‘nikmalar asosida baholash yetarli emasligi asoslangan. Mavjud ilmiy-metodik yondashuvlar va sun’iy intellekt
kompetensiyasiga oid xalqaro konsepsiyalar tahlili asosida sport yo‘nalishi o‘quvchilari uchun generativ sun’iy intellekt
kompetensiyasining kognitiv-axborot, operatsion-texnologik, tanqidiy-refleksiv, kasbiy-amaliy hamda axloqiy-huquqiy
komponentlari ajratilgan. Mazkur komponentlarga muvofiq 5 ta baholash mezoni va 20 ta diagnostik indikator taklif etilgan.
Har bir indikatorni 0–3 ball oralig‘ida baholash asosida maksimal 60 ballik integral baholash tizimi ishlab chiqilgan. Kompetensiyaning
umumiy darajasini aniqlash uchun natijalarni foiz ko‘rinishiga keltiruvchi integral koeffitsiyent taklif etilgan.
Namunaviy hisob-kitobda o‘quvchining umumiy natijasi 45 ball yoki 75,0 foizni tashkil etgan, komponentlar kesimida esa
58,3–83,3 foiz oralig‘idagi farqlar aniqlangan. Taklif etilgan metodika o‘quvchilarning generativ sun’iy intellektdan foydalanish
holatini kompleks diagnostika qilish, kuchli va rivojlantirilishi zarur bo‘lgan kompetensiya komponentlarini aniqlash
hamda sport ta’limida generativ sun’iy intellektdan maqsadli, tanqidiy va mas’uliyatli foydalanishni baholash imkonini
beradi.
Библиографические ссылки
1. UNESCO. (2024). AI Competency Framework for Students. Paris: UNESCO.
2. Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO.
3. Miao, F., Shiohira, K., & Lao, N. (2024). AI Competency Framework for students. UNESCO.
4. Carolus, A., Koch, M., Straka, S., Latoschik, M. E., & Wienrich, C. (2023). MAILS – Meta AI Literacy Scale: Development
and Testing of an AI Literacy Questionnaire Based on Well-Founded Competency Models and Psychological
Change- and Meta-Competencies.
5. Zhang, C., & Magerko, B. (2025). Generative AI Literacy: A Comprehensive Framework for Literacy and Responsible
Use.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
