O‘zbekiston umumiy o‘rta ta’lim tizimida raqamli STEAM muhitini joriy etish: o‘qituvchilar tayyorgarligi va infratuzilma cheklovlari tahlili
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21697571Ключевые слова:
raqamli STEAM muhiti, o‘qituvchi tayyorgarligi, TPACK, raqamli tengsizlik, ta’lim infratuzilmasi, aralash tadqiqot usuli, ta’lim siyosati, umumiy o‘rta ta’lim.Аннотация
Maqolada O‘zbekiston umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida raqamli STEAM muhitini joriy etish jarayonining
amaliy cheklovlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi – o‘qituvchilar duch kelayotgan real to‘siqlarni aniqlash va joriy
etish siyosatining ustuvorliklarini qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha asoslangan takliflar ishlab chiqish. Tadqiqot aralash usul
(mixed methods) dizaynida o‘tkazilgan bo‘lib, unda 184 nafar fan o‘qituvchisi so‘rovnomasi natijalari va 12 nafar o‘qituvchi
bilan o‘tkazilgan yarim tuzilmalashgan intervyu ma’lumotlari birlashtirilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, respondentlarning
78,3 foizi STEAM yondashuvini ijobiy baholaydi, biroq faqat 21,7 foizi fanlararo loyihani mustaqil loyihalash ko‘nikmasiga
ega ekanligini bildirgan; 53,2 foizi esa ijodiy mahsulotni baholash mezonlarini bilmasligini tan olgan. Shahar va qishloq
maktablari o‘rtasida jihozlanish bo‘yicha statistik ahamiyatli farq aniqlandi (U = 2847,5; p < 0,001), metodik tayyorgarlik
bo‘yicha esa farq kuzatilmadi (p = 0,214) – bu metodik muammoning hududiy emas, tizimli xarakterga ega ekanligini
ko‘rsatadi. Muallif joriy etish siyosatining texnik jihozlashga ustuvor yo‘naltirilganligini tanqidiy baholab, resurs darajasiga
moslashtirilgan uch bosqichli joriy etish modelini taklif etadi
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 20-fevraldagi PQ–4199-son2 “Prezident maktablarini tashkil etish
chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. – Toshkent, 2019.
2. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ–637-son3 “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
3. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF–6079-
son4 Farmoni. – Toshkent, 2020.
4. Lee H. va boshq. Examining the Impact of STEAM Education Reform on Teachers’ Perceptions about STEAM in
Uzbekistan // Asia-Pacific Science Education. – 2021. – Vol. 7, No. 1. DOI: 10.1163/23641177-bja10025.
5. Mukhamedov G. va boshq. Evaluating Skill Acquisition in Primary Education in Uzbekistan through STEAM-based
Learning Approaches // Discover Education. – 2026. – Vol. 5. – Art. 446. DOI: 10.1007/s44217-026-01442-9.
6. Mishra P., Koehler M. J. Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge //
Teachers College Record. – 2006. – Vol. 108, No. 6. – P. 1017–1054. DOI: 10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x.
7. OECD. Students, Computers and Learning: Making the Connection. – Paris: OECD Publishing, 2015. – 204 p. DOI:
10.1787/9789264239555-en.
8. OECD. PISA 2022 Results (Volume II): Learning During – and From – Disruption. – Paris: OECD Publishing, 2023.
9. Amabile T. M. Creativity in Context: Update to the Social Psychology of Creativity. – Boulder: Westview Press, 1996.
– 336 p.
10. Yakman G. STEAM Education: An Overview of Creating a Model of Integrative Education // Pupils’ Attitudes Towards
Technology Conference Proceedings. – 2008. – P. 335–358.
11. Perignat E., Katz-Buonincontro J. STEAM in Practice and Research: An Integrative Literature Review // Thinking Skills
and Creativity. – 2019. – Vol. 31. – P. 31–43. DOI: 10.1016/j.tsc.2018.10.002.
12. Conradty C., Bogner F. X. STEAM Teaching Professional Development Works: Effects on Students’ Creativity and
Motivation // Smart Learning Environments. – 2020. – Vol. 7. – Art. 26. DOI: 10.1186/s40561-020-00132-9.
13. Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti. Ta’lim tizimini raqamlashtirish holati tahlili. – Toshkent, 2024.
14. Papert S. Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. – New York: Basic Books, 1980. – 230 p.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
