Oliy ta’limda jismoniy tarbiya o‘qituvchilarining raqamli savodxonligini oshirishning pedagogik asoslari tahlili

Авторы

  • Shaxboz Abduraimov Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21526238

Ключевые слова:

raqamli savodxonlik, jismoniy tarbiya o‘qituvchisi, oliy ta’lim, DigCompEdu, TPACK, raqamli baholash, kasbiy rivojlanish, pedagogik model.

Аннотация

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida faoliyat yuritayotgan jismoniy tarbiya o‘qituvchilarining raqamli
savodxonligini rivojlantirishning pedagogik asoslari tahlil qilingan. Raqamli savodxonlik texnik ko‘nikmalar majmui sifatida
emas, balki raqamli resurslarni tanlash, harakat faoliyatiga oid ma’lumotlarni tahlil qilish, raqamli baholashni amalga
oshirish, axborot xavfsizligini ta’minlash va refleksiv faoliyatni integratsiyalovchi kasbiy kompetensiya sifatida talqin
etilgan. Tadqiqotda tizimli tahlil, qiyosiy taqqoslash, kontent-tahlil hamda pedagogik modellashtirish metodlaridan foydalanilgan.
DigCompEdu va TPACK konseptual yondashuvlari jismoniy tarbiya fanining amaliy-harakatli xususiyatlariga
moslashtirilgan.
Tadqiqot natijasida umumiy AKT kurslarining ustunligi, amaliy topshiriqlarning yetishmasligi, ma’lumotlar savodxonligining
past darajasi hamda metodik ta’minotdagi tafovutlar asosiy muammolar sifatida aniqlangan. Ularni bartaraf etish maqsadida
“Tashxis - Maqsadli modul - Amaliy loyiha - Refleksiya - Monitoring” pedagogik modeli taklif etilgan. Tadqiqotning
ilmiy yangiligi raqamli savodxonlikning oltita tarkibiy komponenti hamda ularni rivojlantirish mexanizmlarining yagona
pedagogik tizim asosida nazariy va metodik jihatdan asoslab berilganligidadir.

Биография автора

  • Shaxboz Abduraimov

    Termiz davlat pedagogika instituti
    “Jismoniy madaniyat” kafedrasi dotsent vazifasini bajaruvchi

Библиографические ссылки

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini

tasdiqlash to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son Farmoni.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga

oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni.

3. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu / ed. by Y. Punie. - Luxembourg:

Publications Office of the European Union, 2017. - DOI: 10.2760/159770.

4. Mishra P., Koehler M. J. Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge // Teachers

College Record. - 2006. - Vol. 108, No. 6. - P. 1017-1054. - DOI: 10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x.

5. Martínez-Rico G., Alberola-Albors M., Pérez-Campos C., González-García R. J. Physical education teachers’ perceived

digital competences: Are they prepared for the challenges of the new digital age? // Sustainability. - 2022. - Vol.

14, No. 1. - Art. 321. - DOI: 10.3390/su14010321.

6. Almusawi H. A., Durugbo C. M., Bugawa A. M. Innovation in physical education: Teachers’ perspectives on readiness

for wearable technology integration // Computers & Education. - 2021. - Vol. 167. - Art. 104185. - DOI: 10.1016/j.

compedu.2021.104185.

7. Suzer E., Koc M. Teachers’ digital competency level according to various variables: A study based on the European

DigCompEdu framework in a large Turkish city // Education and Information Technologies. - 2024. - Vol. 29. - P. 22057-

22083. - DOI: 10.1007/s10639-024-12711-1.

8. Aydin M. K., Yildirim T., Kus M. Teachers’ digital competences: A scale construction and validation study // Frontiers in

Psychology. - 2024. - Vol. 15. - Art. 1356573. - DOI: 10.3389/fpsyg.2024.1356573.

9. Haşlaman T., Atman Uslu N., Mumcu F. Development and in-depth investigation of pre-service teachers’ digital competencies

based on DigCompEdu: A case study // Quality & Quantity. - 2024. - Vol. 58, No. 1. - P. 961-986. - DOI:

10.1007/s11135-023-01674-z.

10. Çebi A., Bahçekapılı Özdemir T., Reisoğlu İ., Çolak C. From digital competences to technology integration: Re-formation

of pre-service teachers’ knowledge and understanding // International Journal of Educational Research. - 2022.

- Vol. 113. - Art. 101965. - DOI: 10.1016/j.ijer.2022.101965.

11. Jiménez Sierra Á. A., Ortega Iglesias J. M., Cabero-Almenara J., Palacios-Rodríguez A. Development of the teacher’s

technological pedagogical content knowledge (TPACK) from the Lesson Study: A systematic review // Frontiers in

Education. - 2023. - Vol. 8. - Art. 1078913. - DOI: 10.3389/feduc.2023.1078913.

12. Betancur-Chicué V., García-Valcárcel Muñoz-Repiso A. Microlearning for the development of teachers’ digital competence

related to feedback and decision making // Education Sciences. - 2023. - Vol. 13, No. 7. - Art. 722. - DOI:

10.3390/educsci13070722.

13. Dias-Trindade S., Albuquerque C. University teachers’ digital competence: A case study from Portugal // Social Sciences.

- 2022. - Vol. 11, No. 10. - Art. 481. - DOI: 10.3390/socsci11100481.

14. Johnson F., Schmit J., Schneider C., Rossa H., Müller L. Evaluating the effectiveness of an extracurricular teacher

education training program for DigCompEdu competences // Education Sciences. - 2024. - Vol. 14, No. 12. - Art. 1390.

- DOI: 10.3390/educsci14121390.

15. Miao F., Cukurova M. AI Competency Framework for Teachers. - Paris: UNESCO, 2024. - DOI: 10.54675/ZJTE2084.

Опубликован

2026-07-13

Как цитировать

Oliy ta’limda jismoniy tarbiya o‘qituvchilarining raqamli savodxonligini oshirishning pedagogik asoslari tahlili. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(7), 411-416. https://doi.org/10.5281/zenodo.21526238