Raqamli ta’lim muhitida o‘quvchilarda antisotsial xulq-atvorning oldini olishning pedagogik mexanizmlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21379969Ключевые слова:
raqamli ta’lim muhiti, antisotsial xulq-atvor, pedagogik profilaktika, ijtimoiy-emotsional kompetensiya, media savodxonlik, raqamli xavfsizlik, kiberbulling, internet qaramligi, sun’iy intellekt, pedagogik monitoring, o‘quvchi shaxsi, ta’lim texnologiyalari, profilaktik faoliyat, psixologik-pedagogik yondashuv, raqamli pedagogikaАннотация
Ushbu maqolada raqamli ta’lim muhitida o‘quvchilarda antisotsial xulq-atvorning shakllanishiga ta’sir etuvchi
pedagogik, psixologik va ijtimoiy omillar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Raqamli texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar
va sun’iy intellekt vositalarining ta’lim jarayoniga keng joriy etilishi natijasida yuzaga kelayotgan yangi pedagogik muammolar,
xususan, kiberbulling, virtual agressiya, internet qaramligi, ijtimoiy izolyatsiya hamda destruktiv axborotlarning
o‘quvchilar xulq-atvoriga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, ta’lim muassasalari, oila va mahalla hamkorligi asosida antisotsial
xulq-atvorning oldini olishga qaratilgan pedagogik mexanizmlar, raqamli savodxonlikni rivojlantirish, ijtimoiy-emotsional
kompetensiyalarni shakllantirish, media ta’lim hamda sun’iy intellekt asosidagi monitoring va diagnostika vositalaridan
foydalanish imkoniyatlari asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari raqamli ta’lim muhitida o‘quvchilarning xavfsiz, mas’uliyatli
va ijtimoiy faol shaxs sifatida rivojlanishini ta’minlashga xizmat qiluvchi amaliy tavsiyalarni ishlab chiqishga yo‘naltirilgan
Библиографические ссылки
1. Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
2. Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Prentice Hall.
3. Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development. Harvard University Press.
4. CASEL. (2020). What Is Social and Emotional Learning (SEL)? Chicago: Collaborative for Academic, Social, and
Emotional Learning.
5. Ribble, M. (2015). Digital Citizenship in Schools (3rd ed.). International Society for Technology in Education (ISTE).
6. Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2015). Bullying Beyond the Schoolyard: Preventing and Responding to Cyberbullying
(2nd ed.). Corwin Press.
7. Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., Schroeder, A. N., & Lattanner, M. R. (2014). Bullying in the Digital Age: A Critical
Review and Meta-analysis. Psychological Bulletin, 140(4), 1073–1137.
8. Livingstone, S., Stoilova, M., & Kelly, A. (2021). The Classifying and Mapping of Risks in Children’s Digital Lives.
London School of Economics.
9. UNICEF. (2017). The State of the World’s Children 2017: Children in a Digital World. New York: UNICEF.
10. UNESCO. (2023). Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education. Paris: UNESCO.
11. OECD. (2022). Cyberbullying: An Overview of Research and Policy in OECD Countries. OECD Education Working
Papers, No. 270.
12. OECD. (2021). Education in the Digital Age: Healthy and Happy Children. Paris: OECD Publishing.
13. OECD. (2019). Educating 21st Century Children: Emotional Well-being in the Digital Age. Paris: OECD Publishing.
14. Council of Europe. (2023). Digital Citizenship Education Handbook. Strasbourg: Council of Europe.
15. Council of Europe. (2025). Digital Citizenship Education. Strasbourg: Council of Europe.
16. Waasdorp, T. E., & Bradshaw, C. P. (2015). The Overlap Between Cyberbullying and Traditional Bullying. Journal of
Adolescent Health, 56(5), 483–488.
17. Patchin, J. W., & Hinduja, S. (2016). Summary of Our Cyberbullying Research (2004–2016). Cyberbullying Research
Center.
18. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.
19. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University
Press.
20. Piaget, J. (1972). The Psychology of the Child. New York: Basic Books.
21. Slavin, R. E. (2018). Educational Psychology: Theory and Practice (12th ed.). Pearson.
22. Fullan, M. (2013). Stratosphere: Integrating Technology, Pedagogy, and Change Knowledge. Pearson.
23. ISTE. (2021). ISTE Standards for Students. International Society for Technology in Education.
24. OECD. (2024). How’s Life for Children in the Digital Age? OECD Publishing.
25. Campbell, M., & Bauman, S. (2018). Reducing Cyberbullying in Schools: International Evidence-Based Best Practices.
Academic Press.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.