MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI TALABALARIDA KORPORATIV MADANIYAT KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21021699Ключевые слова:
maktabgacha ta’lim, korporativ madaniyat, kompetensiya, bo‘lajak tarbiyachi, kasbiy etika, pedagogik jamoa, O‘zbekiston ta’lim islohotlariАннотация
Maqolada maktabgacha ta’lim yo‘nalishi talabalarida korporativ madaniyat kompetensiyasini rivojlantirishning
nazariy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi O‘zbekistonda maktabgacha ta’lim tizimining tez kengayishi,
ta’lim tashkilotlarida pedagogik jamoa, ota-onalar va boshqaruv subyektlari o‘rtasidagi hamkorlik sifatiga bo‘lgan
talabning ortishi bilan izohlanadi. Korporativ madaniyat kompetensiyasi bo‘lajak tarbiyachining muassasa qadriyatlarini
anglash, kasbiy etika, jamoada ishlash, kommunikativ madaniyat, mas’uliyat va refleksiv o‘zini rivojlantirish ko‘nikmalarini
birlashtiruvchi integrativ kasbiy sifat sifatida talqin qilindi. Maqola nazariy-tahliliy metod, ikkilamchi statistik ma’lumotlar
tahlili va kompetensiyaviy yondashuv asosida yozildi. Natijalarda korporativ madaniyat kompetensiyasining tarkibiy
komponentlari, rivojlantirish mexanizmlari va baholash mezonlari taklif qilindi. O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasining
2025-yilgi ma’lumotlari asosida maktabgacha ta’lim tizimidagi o‘sish ko‘rsatkichlari ham maqolaga kiritildi. Xulosa sifatida
universitet ta’limida nazariy bilim, amaliyot, refleksiya va jamoaviy loyiha faoliyatini integratsiyalash korporativ madaniyat
kompetensiyasini shakllantirishning asosiy pedagogik sharti ekani asoslandi
Библиографические ссылки
1. Maktabgacha ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun korporativ madaniyatga oid qisqa diagnostik anketa ishlab chiqish va
semestr boshida hamda oxirida qo‘llash tavsiya etiladi.
2. Har bir pedagogik amaliyot yakunida talabalardan MTTning qadriyatlari, jamoa madaniyati, ota-onalar bilan hamkorlik
shakllari va etik muammolar bo‘yicha refleksiv hisobot talab qilish maqsadga muvofiq.
3. Universitet va MTTlar o‘rtasida mentorlik tizimini kuchaytirish zarur. Tajribali tarbiyachilar talabalarga nafaqat mashg‘ulot
metodikasi, balki muassasa madaniyatiga moslashish bo‘yicha ham yo‘l-yo‘riq berishi kerak
4. Guruh loyihalarida talabalar “ideal MTT korporativ madaniyati kodeksi”ni ishlab chiqib, unda bolaga hurmat, ota-onalar
bilan muloqot, jamoaviy mas’uliyat va kasbiy maxfiylik kabi normalarni aniq ifodalashi mumkin.
5. Baholashda testdan tashqari portfel, amaliy vaziyat yechimi, role-play va mentor fikridan foydalanish korporativ
madaniyat kompetensiyasini yanada aniqroq o‘lchash imkonini beradi.
6. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
7. Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2011). Diagnosing and changing organizational culture: Based on the competing
values framework (3rd ed.). Jossey-Bass.
8. Deal, T. E., & Kennedy, A. A. (1982). Corporate cultures: The rites and rituals of corporate life. Addison-Wesley.
9. Hofstede, G., Hofstede, G. J., & Minkov, M. (2010). Cultures and organizations: Software of the mind (3rd ed.).
McGraw-Hill.
10. OECD. (2020). Building a high-quality early childhood education and care workforce: Further results from the Starting
Strong Survey 2018. OECD Publishing.
11. OECD. (2021). Starting Strong VI: Supporting meaningful interactions in early childhood education and care. OECD
Publishing.
12. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2025). O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim: 2024-yil
yakuni bo‘yicha [Press-reliz].
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2019). O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini 2030-yilgacha
rivojlantirish
konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida (PQ-4312-son, 8-may 2019-yil). Lex.
14. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2023). “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida ( PF-22-son farmoni).
Schein, E. H., & Schein, P. A. (2017). Organizational culture and leadership (5th ed.). Wiley.
15. Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4–14.
16. Spencer, L. M., & Spencer, S. M. (1993). Competence at work: Models for superior performance. Wiley.
17. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
