Koxlear implantatsiyali o‘quvchilarning psixologik-pedagogik reabilitatsiyasi samaradorligini oshirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish

Авторы

  • Saodat Yuldasheva Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20988025

Ключевые слова:

koxlear implant, psixologik-pedagogik reabilitatsiya, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, inklyuziv ta’lim, audioverbal metod, eshitish-nutq qobiliyati, kognitiv qobiliyat, kommunikativ ko‘nikmalar.

Аннотация

O‘zbekistonda har yili o‘rtacha 800-850 nafar eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar tug‘iladi. Agar chaqaloqlarda
eshitish nuqsonlari o‘z vaqtida aniqlanmasa va ularni bartaraf etish choralari ko‘rilmasa, bu bolalar kelajakda jamiyatga
ijtimoiy moslashish jarayonida jiddiy qiyinchiliklarga duch kelishlari mumkin. Bugungi kunda ushbu muammoning
yechimi sifatida koxlear implantatsiyadan foydalanilmoqda. Mamlakatimizda 2014-yildan boshlab zaif eshituvchi va
kar bolalar uchun koxlear implantatsiya operatsiyasi davlat byudjeti hisobidan moliyalashtirilmoqda.Koxlear implantatsiya
faqat eshitish analizatorining funksiyasini tiklaydi hamda eshitish idrokini rivojlantirish va nutqni o‘zlashtirish uchun
fiziologik asos yaratadi. Operatsiyadan so‘ng koxlear implantli bolalarni psixologik-pedagogik reabilitatsiya qilish zarurati
yuzaga keladi. Psixologik-pedagogik reabilitatsiya koxlear implantli bolalarni ijtimoiy hayotga integratsiyalash va inklyuziv
ta’limga yo‘naltirishda muhim rol o‘ynaydi. Bugungi kunda psixologik-pedagogik reabilitatsiya jarayonida axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari vositalaridan foydalanish usullari yaxshi samara bermoqda. Ushbu metodikalar koxlear implantli
bolalarning eshitish-nutqiy va kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirish, ularda kommunikativ integratsiya ko‘nikmalarini shakllantirishga
qaratilgan

Биография автора

  • Saodat Yuldasheva

    Toshkent Kimyo xalqaro universiteti mustaqil tadqiqotchi

Библиографические ссылки

1. У. Файзиева, Д. Назарова, Ф. Қодирова. Сурдопедагогика. Ўқув қўлланма. Тошкент: “Сано Стандарт”, 2012.

2. G.S. Abdullayeva. Maxsus va inklyuziv ta’limda AKTning o‘rni. Monografiya. Toshkent: Mahalla va Oila, 2022. – 180 b.

3. О.И. Кукушкина. Использование информационных технологий в различных областях специального образования.

Диссертация на соискание учёной степени доктора педагогических наук. Москва, 2005. – 381 с.

4. Т.К. Королевская. Учимся слушать и слышать: компьютерная программа “Звучащий мир” // Воспитание и

обучение детей с нарушениями развития. – 2010. – № 5. – С. 33-42.

5. Е.П. Трифонова. Использование информационно-компьютерных технологий в коррекционной работе по

развитию познавательной сферы глухих школьников. Диссертация на соискание учёной степени кандидата

педагогических наук. Москва, 2008. – 286 с.

6. Ю.Б. Зеленская. Использование компьютерной программы “Speech Viewer” (“Видимая речь”) в процессе

логопедического воздействия. Диссертация на соискание учёной степени кандидата педагогических наук

13.00.03 (коррекционная педагогика). Мурманск, 2003. – 164 с.

7. B. Elsendoorn. Information Technology and Deaf Pupils // Issues in Deaf Education. London: David Fulton Publishers,

1999.

8. Cochlear Implant Rehabilitation in Children and Adults / Ed. D. Allum. London: Whurr Publishers, 1995. – 325 p.

Опубликован

2026-06-22

Как цитировать

Koxlear implantatsiyali o‘quvchilarning psixologik-pedagogik reabilitatsiyasi samaradorligini oshirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.20988025