O‘quvchilarda modellashtirish ko‘nikmalarini shakllantirishga ko‘maklashadigan faoliyat usullari

Авторы

  • O‘ktam Abdurazzaqov Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20918928

Ключевые слова:

modellashtirish, o‘quv modeli, model qurish, sxemalashtirish, belgili-ramziy faoliyat, kodlash, dekodlash, faoliyat usullari, boshlang‘ich ta’lim, o‘quv-bilish faoliyati

Аннотация

Mazkur maqolada o‘quvchilarda modellashtirish ko‘nikmalarini shakllantirishga ko‘maklashadigan faoliyat
usullarining nazariy-didaktik asoslari yoritilgan. Modellashtirish o‘quvchining obyekt, hodisa yoki jarayonni bevosita
ko‘chirish emas, balki uning muhim aloqalari va tarkibiy belgilarini ajratish, ularni shartli belgilar, sxemalar, chizmalar,
algoritmlar va ramziy ifodalar orqali qayta ifodalashga qaratilgan bilish faoliyati sifatida talqin qilindi. Maqolada modellashtirish
ko‘nikmalarini rivojlantirishda kuzatish, taqqoslash, belgilarni ajratish, sxemalashtirish, kodlash va dekodlash,
model qurish, modelni tekshirish, o‘zgartirish va refleksiv baholash kabi faoliyat usullari tizimlashtirilgan. Shuningdek,
boshlang‘ich ta’lim sharoitida predmetli-amaliy, grafik-sxematik, belgili-ramziy, algoritmik va raqamli modellashtirishni
bosqichma-bosqich qo‘llash imkoniyatlari asoslangan.

Биография автора

  • O‘ktam Abdurazzaqov

    Uzluksiz ta’lim pedagogikasi kafedrasi
    katta o‘qituvchisi

Библиографические ссылки

1. Фридман Л.М. Наглядность и моделирование в обучении. - М.: Знание, 1984. - 80 с.

2. Давыдов В.В. Виды обобщения в обучении: Логико-психологические проблемы построения учебных предметов.

- М.: Педагогическое общество России, 2000. - 480 с.

3. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes / ed. by M. Cole, V. John-Steiner,

S. Scribner, E. Souberman. - Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. - 159 p.

4. Bruner J.S. Toward a Theory of Instruction. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1966. - 176 p.

5. Piaget J. To Understand Is to Invent: The Future of Education. - New York: Grossman Publishers, 1973. - 148 p.

6. Polya G. How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method. - Princeton: Princeton University Press, 1945. -

204 p.

7. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. O‘quv qo‘llanma. - Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar

uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006. - 160 b.

8. Tolipov O‘., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiya: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Fan, 2005.

9. Mavlonova R.A., Rahmonqulova N.H., Matnazarova K.O., Shirinov M.K., Hafizov S. Umumiy pedagogika. Darslik. -

Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. - 528 b.

10. Mavlyanova R., Rahmonqulova N. Boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi, innovatsiya va integratsiyasi. O‘quv qo‘llanma. -

Toshkent: Voris nashriyoti, 2013. - 240 b.

11. Карпенко А.В. Обучение младших школьников моделированию как способу учебно-познавательной

деятельности: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.01. - Брянск, 2006. - 245 с.

12. Санина С.П. Формирование у школьников умений моделирования в образовательном процессе: автореф. дис.

... канд. пед. наук: 13.00.01. - Москва, 2010. - 23 с.

Опубликован

2026-06-22

Как цитировать

O‘quvchilarda modellashtirish ko‘nikmalarini shakllantirishga ko‘maklashadigan faoliyat usullari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.20918928