Talabalar prokrastinatsiyasining ijtimoiy-psixologik konseptualizatsiyasi: tarixiy-nazariy tahlil

Авторы

  • Gulasal Raimdjanova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20902798

Ключевые слова:

prokrastinatsiya, akademik prokrastinatsiya, ijtimoiy-psixologik amaliyot, konseptuallashtirish, perfeksionizm, ijtimoiy taqqoslash, o‘zini o‘zi nazorat qilish, Dvornik konsepsiyasi

Аннотация

Mazkur maqolada prokrastinatsiya fenomenining tarixiy ildizlari, etimologik kelib chiqishi hamda zamonaviy
ilmiy talqinlari tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi prokrastinatsiyani ijtimoiy-psixologik amaliyot sifatida
konseptuallashtirish hamda uning talabalar populyatsiyasida namoyon bo‘lish mexanizmlarini o‘rganish uchun
nazariy-metodologik asoslarni ishlab chiqishdan iborat.
Tadqiqot metodologiyasini qiyosiy-tarixiy, etimologik, konseptual va kontent-tahlil metodlari tashkil etadi. Manbaviy baza
sifatida prokrastinatsiya muammosiga bag‘ishlangan xorijiy va postsovet psixologiya maktablarining fundamental ilmiy
ishlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, prokrastinatsiya shaxs tomonidan ijtimoiy muhitda o‘zlashtiriladigan va
muntazam takrorlanuvchi xulq-atvor strategiyasi bo‘lib, u ijtimoiy taqqoslash, ijtimoiy-buyurilgan perfeksionizm hamda
o‘zini o‘zi nazorat qilish mexanizmlarining o‘zaro ta’siri natijasida shakllanishi asoslab berildi.

Биография автора

  • Gulasal Raimdjanova

    Oʻzbekiston Milliy pedagogika universiteti
    2-bosqich tayanch doktoranti

Библиографические ссылки

1. Gʻoziev E.Gʻ. Umumiy psixologiya: oliy oʻquv yurtlari uchun darslik. - Toshkent: Universitet, 2010. - 580 b.

2. Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya asoslari. - Toshkent: Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2007. - 224 b.

3. Ringenbach P.T. Procrastination through the Ages: A Definitive History. - Princeton, NJ: Princeton University Press,

1971. - 245 p.

4. Steel P. The Nature of Procrastination: A Meta-Analytic and Theoretical Review of Quintessential Self-Regulatory

Failure // Psychological Bulletin. - 2007. - Vol. 133, № 1. - P. 65-94.

5. Burka J.B., Yuen L.M. Procrastination: Why You Do It, What to Do About It Now. – Cambridge, MA: Da Capo Press,

2008. – 316 p.

6. Ferrari J.R. Still Procrastinating? The No-Regrets Guide to Getting It Done. - Hoboken, NJ: Wiley, 2010. - 224 p.

7. Mann L. Procrastination, Hopelessness, and Self-Esteem // Australian Journal of Psychology. - 1982. - Vol. 34, №

3. - P. 247-253.

8. Барабанщикова В.В., Каминская Е.О. Феномен прокрастинации в деятельности сотрудников оперативно-

розыскной сферы // Национальный психологический журнал. - 2013. - № 1 (9). - С. 65-72.

9. Варваричева Я.И. Феномен прокрастинации: проблемы и перспективы исследования // Вопросы психологии. -

2010. - № 3. - С. 121-131.

10. Ковылин В.С. Теоретические основы изучения феномена прокрастинации // Личность в меняющемся мире:

здоровье, адаптация, развитие. - 2013. - № 2. - С. 22-41.

11. Руднова Н.А. Особенности саморегуляции у людей разного возраста с различным уровнем прокрастинации //

Современная зарубежная психология. - 2018. - Т. 7, № 4. - С. 67-75.

12. Дворник М.С. Прокрастинация как практика повседневности: теоретико-методологический анализ // Психология

и психотехника. - 2014. - № 6 (69 С. 597-604.

13. Чевренеди А.А. Прокрастинация в современной психологической науке // Вопросы психологии. - 2017. - № 6.

- С. 89-100.

14. Фукидид. История // Антология мысли: в 2 т. - М.: Ладомир, 1999. - Т. 1. - 730 с.

15. Цицерон М.Т. О старости. О дружбе. Об обязанностях. - М.: Наука, 1993. - 245 с.

16. Sirois F., Pychyl T. Procrastination and the Priority of Short-Term Mood Regulation: Consequences for Future Self //

Social and Personality Psychology Compass. - 2013. - Vol. 7, № 2. - P. 115-127.

Опубликован

2026-06-16

Как цитировать

Talabalar prokrastinatsiyasining ijtimoiy-psixologik konseptualizatsiyasi: tarixiy-nazariy tahlil. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.20902798