Talabalarda ehtimoliy tafakkurni rivojlantirishda cheksiz o‘lchamli stoxastik operatorlar dinamikasidan foydalanishning didaktik imkoniyatlari

Авторы

  • Madina Rasulova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20477485

Ключевые слова:

ehtimoliy tafakkur, stoxastik operator, cheksiz o‘lchamli fazo, dinamik tizim, matematik modellashtirish, didaktik imkoniyat, pedagogik ta’lim, matematik tahlil.

Аннотация

Ushbu maqolada talabalarda ehtimoliy tafakkurni rivojlantirish jarayonida cheksiz o‘lchamli stoxastik operatorlar
dinamikasidan foydalanishning didaktik imkoniyatlari yoritiladi. Mazkur mavzu oliy pedagogik ta’limda matematika
fanlarini chuqur o‘qitish, abstrakt matematik tushunchalarni amaliy-modellashtiruvchi yondashuvlar orqali anglatish
hamda talabalarning ehtimoliy jarayonlar haqidagi ilmiy tasavvurlarini kengaytirish nuqtayi nazaridan muhim ahamiyatga
ega. Cheksiz o‘lchamli stoxastik operatorlar tasodifiy jarayonlar, Markov zanjirlari, funksional fazolar, evolyutsion tizimlar
va dinamik modellar bilan bog‘liq murakkab matematik obyektlarni tushunishda nazariy asos vazifasini bajaradi. Maqolada
ushbu operatorlar dinamikasini o‘qitishda vizual modellashtirish, muammoli ta’lim, tadqiqotga yo‘naltirilgan topshiriqlar,
mantiqiy tahlil va ehtimoliy xulosalash usullaridan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, talabalarda statistik
kuzatuv, ehtimoliy baholash, model qurish, natijalarni talqin qilish va matematik umumlashtirish ko‘nikmalarini shakllantirishda
mazkur yondashuvning pedagogik samaradorligi asoslanadi.

Биография автора

  • Madina Rasulova

    Chirchiq davlat pedagogika universiteti
    Aniq fanlar fakulteti MO‘M va geometriya kafedrasi o‘qituvchisi

Библиографические ссылки

1. Kolmogorov, A. N. (1956). Foundations of the theory of probability. Chelsea Publishing Company.

2. Doob, J. L. (1953). Stochastic processes. John Wiley & Sons.

3. Feller, W. (1971). An introduction to probability theory and its applications: Vol. 2. John Wiley & Sons.

4. Yosida, K. (1980). Functional analysis. Springer.

5. Dunford, N., & Schwartz, J. T. (1958). Linear operators: Part I. General theory. Interscience Publishers.

6. Lasota, A., & Mackey, M. C. (1994). Chaos, fractals, and noise: Stochastic aspects of dynamics. Springer.

7. Lyubich, Y. I. (1992). Mathematical structures in population genetics. Springer.

8. Ganikhodzhaev, R. N. (1993). Quadratic stochastic operators, Lyapunov functions and tournaments. Russian Academy

of Sciences. Sbornik Mathematics, 76(2), 489-506.

9. Ganikhodzhaev, R. N., & Mukhamedov, F. M. (2006). On the ergodic principle for quadratic stochastic operators.

Doklady Mathematics, 73(1), 1–4.

10. Rozikov, U. A. (2020). Population dynamics: Algebraic and probabilistic approach. World Scientific.

11. Rozikov, U. A., & Shahidi, F. A. (2010). On dynamics of a class of quadratic stochastic operators. Journal of Applied

Mathematics and Informatics, 28(1-2), 115-126.

12. Ganikhodjaev, N. N., Rozikov, U. A., & Zada, A. (2015). On Volterra quadratic stochastic operators and their dynamics.

Mathematical Notes, 97(1-2), 21-31.

13. Polya, G. (1945). How to solve it: A new aspect of mathematical method. Princeton University Press.

14. Schoenfeld, A. H. (1985). Mathematical problem solving. Academic Press.

15. Freudenthal, H. (1991). Revisiting mathematics education: China lectures. Kluwer Academic Publishers.

Опубликован

2026-05-18

Как цитировать

Talabalarda ehtimoliy tafakkurni rivojlantirishda cheksiz o‘lchamli stoxastik operatorlar dinamikasidan foydalanishning didaktik imkoniyatlari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20477485