Ajrim yoqasidagi oilalarni ijtimoiy-psixologik reabilitatsiya qilish mexanizmlarini takomillashtirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20366256Ключевые слова:
reabilitatsiya, ajrim yoqasidagi oila, ijtimoiy-psixologik yordam, oilaviy maslahat, Gottman usuli, oilaviy tizimlar, Sirdaryo viloyati.Аннотация
Maqolada zamonaviy o‘zbek jamiyatida, xususan, Sirdaryo viloyati hududida ajrim yoqasidagi oilalarni ijtimoiy-
psixologik reabilitatsiya qilish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotning
maqsadi – mavjud reabilitatsiya tizimining samaradorligini oshirish, oilaviy nizolarning oldini olish va oilalarni mustahkamlash
bo‘yicha kompleks yondashuv ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda tahliliy, ijtimoiy-psixologik so‘rovnoma, suhbat,
kuzatish va eksperimental usullar qo‘llanilgan. Xalqaro va xorijiy tajriba (Gottman usuli, oilaviy tizimlar nazariyasi, ijtimoiy
o‘rganish nazariyasi) tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, Sirdaryo viloyatida ajrim yoqasidagi oilalarning 82 foizida
psixologik yordam olishga nisbatan ijtimoiy to‘siqlar mavjudligi, 65 foizi esa oilaviy maslahat xizmatlari haqida yetarli
ma’lumotga ega emasligi aniqlangan. Maqolada “Bosqichma-bosqich reabilitatsiya modeli” taklif etilib, davlat, nodavlat va
jamoat tashkilotlari o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish, Gottman usuli asosida oilaviy treninglarni joriy etish, shuningdek,
ijtimoiy xizmat ko‘rsatuvchi mutaxassislarning malakasini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Библиографические ссылки
1. “Sirdaryo viloyatida qancha nikoh va ajrimlar qayd etildi?” // Sirdaryo viloyati statistika boshqarmasi. – 2025-yil
24-yanvar. – https://www.sirstat.uz
2. “Sirdaryo viloyatida qancha nikoh va ajrimlar qayd etildi?” // Sirdaryo viloyati statistika boshqarmasi. – 2024-yil
24-oktyabr. – https://sirstat.uz
3. Sarmadi Y., Khodabakhshi-Koolae A. “Psychological and Social Consequences of Divorce: Emphasis on Children’s
Well-Being: A Systematic Review” // Journal of Preventive Counseling. – 2023. – Vol. 4, № 2. – P. 1–34.
4. “O‘zbekiston psixologiyasida oilaviy nizolar masalalarining o‘rganilishi” // CyberLeninka. – 2024. – https://cyberleninka.
ru
5. “O‘zbek oilalaridagi ajralishlarning ijtimoiy-psixologik muammolari” // ScienceWeb. – 2023. – https://api.scienceweb.uz
6. Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. – Cambridge: Harvard
University Press, 1979. – 330 p.
7. “How Stable Is Marriage in Uzbekistan?” // Zamon.uz. – 2026-yil 27-aprel. – https://zamon.uz
8. Gottman J. Why Marriages Succeed or Fail: And How You Can Make Yours Last. – New York: Simon & Schuster,
1994. – 234 p.
9. Bandura A. Social Learning Theory. – New York: General Learning Press, 1977. – 247 p.
10. Minuchin S. Families and Family Therapy. – Cambridge: Harvard University Press, 1974. – 268 p.
11. Karimov X.K. O‘zbek oilalarida er-xotin nizolarining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari: psixol. f. n. diss. – Toshkent: TDPI,
1994. – 142 b.
12. “Oilaviy munosabatlarda nizolar shakllanishining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari” // CyberLeninka. – 2022. – https://
cyberleninka.ru
13. “Tadqiqot natijalari (Sirdaryo viloyati, 2024)” // Mualliflik ma’lumotlari (o‘tkazilgan so‘rov va statistik tahlil).
14. “Uzbekistan Records 175 Divorces for Every 1000 Marriages” // Zamin.uz. – 2026-yil 28-aprel. – https://zamin.uz
15. “Some 97,400 Marriages Registered in Uzbekistan in 1H” // UzDaily.com. – 2024-yil 26-iyul. – https://www.uzdaily.uz
16. “Demographic Situation in the Republic of Uzbekistan” // State Statistics Committee. – 2020. – https://www.stat.uz
17. Volkova A.N., Trapeznikova T.M. Metodika izucheniya gotovnosti k braku i ozhidaniya roley. – SPb.: Peter, 2001. – 189
s.
18. Carter B., McGoldrick M. The Expanded Family Life Cycle: Individual, Family, and Social Perspectives. – Boston:
Pearson, 2016. – 552 p.
19. Shoumarov G‘.B. Oila psixologiyasi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Sharq, 2008. – 240 b.
20. Davletshin M.G. “Oiladagi nizolar psixologiyasi va uning bartaraf etish yo‘llari” // O‘zbek oilasining etnopsixologik
muammolari.
Respublika ilmiy-amaliy anjumani. – Toshkent, 1993. – B. 33–34
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
