Anoreksiyasi va bulimiyaning psixologik determinantlari hamda klinik jihatlari

Авторы

  • Nargiza Askarova Автор
  • Sevinch To‘raqulova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20339271

Ключевые слова:

nerv anoreksiyasi, nerv bulimiyasi, ovqatlanish xulq-atvori buzilishi (OXB), psixologik determinantlar, kognitiv- xulq-atvor terapiyasi (CBT-E), o‘zlikni anglash (Men-konsepsiyasi), tana vazni indeksi (BMI), oila asosidagi terapiya (FBT), neyrobiologiya, komorbidlik, EAT-26 testi

Аннотация

Mazkur tadqiqotning maqsadi nerv anoreksiyasi va bulimiyasining psixologik mexanizmlarini, xavf omillarini
hamda zamonaviy davolash usullarining samaradorligini chuqur tahlil qilishdan iborat. Metodologik asos sifatida
reprezentativ tanlanmalar ma’lumotlarining meta-tahlilidan, jumladan, ABCD (11 721 nafar bola) va NCS-A (10 123 nafar
o‘smir) tadqiqotlaridan, shuningdek, ovqatlanishga munosabatni belgilovchi EAT-26 testining psixometrik xususiyatlarini
baholashdan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ushbu buzilishlar negizida o‘zlikni anglash yetishmovchiligi, hissiy-
emotsional tartibga solishning buzilishi hamda perfeksionizm yotadi. Bunda kognitiv-xulq-atvor terapiyasi (CBT-E)
bulimiyada eng yuqori samaradorlikni namoyon etsa, anoreksiya kompleks, fanlararo yondashuvni talab qiladi. Bog‘lanish
buzilishlarini erta tashxislash va korreksiya qilish ushbu patologiyalar bilan bog‘liq yuqori o‘lim darajasini pasaytirishning
hal qiluvchi omili ekanligi haqida xulosa qilindi. Tadqiqotda, shuningdek, uzoq muddatli remissiyani yaxshilash uchun
neyrobiologik va psixoijtimoiy modellarni integratsiya qilish zarurligi ta’kidlanadi, chunki hozirgi kunda bu ko‘rsatkich
bemorlarning aksariyat guruhlarida 50 foizdan pastligicha qolmoqda.

Биографии авторов

  • Nargiza Askarova

    Toshkent davlat tibbiyot universiteti
    pedagogika va psixologiya kafedrasi dotsenti

  • Sevinch To‘raqulova

    Toshkent davlat tibbiyot universiteti davolash fakulteti talabasi

Библиографические ссылки

1. Fairburn, C. G. (2008). Cognitive Behavior Therapy and Eating Disorders.

2. Garner, D. M., & Garfinkel, P. E. (1979). The Eating Attitudes Test.

3. Bruch, H. (1982). Anorexia nervosa: Therapy and theory.

4. American Psychiatric Association. (2013). DSM-5.

5. Treasure, J., et al. (2010). Eating disorders.

6. Skårderud, F. (2007). Eating disorders and the self.

7. Rozzell, J., et al. (2019). ABCD Study results.

8. Merikangas, K. R., et al. (2010). NCS-A Prevalence.

9. Northoff, G. (2015). Brain and Self.

10. Tasca, G. A., & Balfour, L. (2014). Attachment and eating disorders.

Опубликован

2026-05-18

Как цитировать

Anoreksiyasi va bulimiyaning psixologik determinantlari hamda klinik jihatlari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20339271