O‘qish savodxonligini rivojlantirishda matn bilan ishlashning didaktik imkoniyatlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20321996Ключевые слова:
o‘qish savodxonligi, matn bilan ishlash, boshlang‘ich ta’lim, didaktik imkoniyat, matnni anglash, tahliliy fikrlash, PIRLS, PISA, savol-topshiriqlar, ijodiy tafakkurАннотация
Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qish savodxonligini rivojlantirishda matn bilan ishlashning didaktik
imkoniyatlari ilmiy-nazariy va metodik jihatdan yoritilgan. O‘qish savodxonligi tushunchasining mazmuni, matn bilan ishlash
bosqichlari, savol-topshiriqlar tizimi hamda o‘quvchilarda matnni anglash, tahlil qilish, baholash, dalillash va ijodiy
munosabat bildirish ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari tahlil etilgan. Shuningdek, xorijiy va o‘zbek olimlarining
o‘qish, matnni tushunish, savodxonlik hamda boshlang‘ich ta’lim metodikasiga oid qarashlari asosida matn bilan ishlashning
ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi va diagnostik vazifalari ochib berilgan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2025). Pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida. PF–73-son, 2025-yil 28-aprel. Lex.uz.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2022). 2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha
milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida. PF–134-son, 2022-yil 11-may.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. (2022). Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti
faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. PQ–290-son, 2022-yil 21-iyun.
4. Mullis, I. V. S., & Martin, M. O. (Eds.). (2021). PIRLS 2021 Assessment Frameworks. International Association for the
Evaluation of Educational Achievement.
5. OECD. (2019). PISA 2018 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing.
6. Snow, C. E. (2002). Reading for Understanding: Toward an R&D Program in Reading Comprehension. RAND Corporation.
7. Duke, N. K., & Pearson, P. D. (2002). Effective Practices for Developing Reading Comprehension. In A. E. Farstrup
& S. J. Samuels (Eds.), What Research Has to Say About Reading Instruction (pp. 205–242). International Reading
Association.
8. Pressley, M. (2006). Reading Instruction That Works: The Case for Balanced Teaching (3rd ed.). Guilford Press.
9. Bruner, J. S. (1960). The Process of Education. Harvard University Press.
10. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University
Press.
11. Qosimova, K., Matchonov, S., G‘ulomova, X., Yo‘ldosheva, Sh., & Sariyev, Sh. (2009). Ona tili o‘qitish metodikasi.
Toshkent: Noshir.
12. Abdullayeva, Q. (2005). Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi.
13. Umarova, M., & Hakimova, M. (2013). O‘qish darslarida matn ustida ishlash metodikasi. Toshkent: Fan va texnologiya.
14. Qizi, Q. S. T. L. (2024). Enhancing the Reading Literacy of Elementary School Students through Modern Trends. Science
and Innovation, 3(Special Issue 18), 190–193.
15. Shohsanam, K. (2023). Theoretical Importance of Artificial Intelligence. Science and Innovation, 2(Special Issue 3),
159–162.
16. Qizi, Q. S. T. L. (2024). Enhancing the Reading Literacy of Elementary School Students through Modern Trends. Science
and Innovation, 3(Special Issue 18), 190–193.
17. Qizi, Q. S. T. L. (2024). Enhancing the Reading Literacy of Elementary School Students through Modern Trends. Science
and Innovation, 3(Special Issue 18), 190–193.
18. Qayumova, S. (2022). Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini TIMSS xalqaro baholash dasturi asosida metodik
tayyorgarligini rivojlantirishda multimedia vositalarining o‘rni. Science and Innovation, 1(B4), 159–162.
19. Kayumova, S. (2025, December). Mechanisms for the Modificational Improvement of the Methodological Preparedness
of Future Primary School Teachers in Teaching Students to Develop Reading Literacy. In International Conference
on Business & Management, 1(2), 56–60.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.