O‘qish savodxonligini rivojlantirishda matn bilan ishlashning didaktik imkoniyatlari

Авторы

  • Shoxsanam Qayumova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20321996

Ключевые слова:

o‘qish savodxonligi, matn bilan ishlash, boshlang‘ich ta’lim, didaktik imkoniyat, matnni anglash, tahliliy fikrlash, PIRLS, PISA, savol-topshiriqlar, ijodiy tafakkur

Аннотация

Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qish savodxonligini rivojlantirishda matn bilan ishlashning didaktik
imkoniyatlari ilmiy-nazariy va metodik jihatdan yoritilgan. O‘qish savodxonligi tushunchasining mazmuni, matn bilan ishlash
bosqichlari, savol-topshiriqlar tizimi hamda o‘quvchilarda matnni anglash, tahlil qilish, baholash, dalillash va ijodiy
munosabat bildirish ko‘nikmalarini shakllantirish imkoniyatlari tahlil etilgan. Shuningdek, xorijiy va o‘zbek olimlarining
o‘qish, matnni tushunish, savodxonlik hamda boshlang‘ich ta’lim metodikasiga oid qarashlari asosida matn bilan ishlashning
ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi va diagnostik vazifalari ochib berilgan.

Биография автора

  • Shoxsanam Qayumova

    Guliston davlat universiteti doktoranti (DSc)

Библиографические ссылки

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2025). Pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish

chora-tadbirlari to‘g‘risida. PF–73-son, 2025-yil 28-aprel. Lex.uz.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2022). 2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha

milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida. PF–134-son, 2022-yil 11-may.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. (2022). Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti

faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. PQ–290-son, 2022-yil 21-iyun.

4. Mullis, I. V. S., & Martin, M. O. (Eds.). (2021). PIRLS 2021 Assessment Frameworks. International Association for the

Evaluation of Educational Achievement.

5. OECD. (2019). PISA 2018 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing.

6. Snow, C. E. (2002). Reading for Understanding: Toward an R&D Program in Reading Comprehension. RAND Corporation.

7. Duke, N. K., & Pearson, P. D. (2002). Effective Practices for Developing Reading Comprehension. In A. E. Farstrup

& S. J. Samuels (Eds.), What Research Has to Say About Reading Instruction (pp. 205–242). International Reading

Association.

8. Pressley, M. (2006). Reading Instruction That Works: The Case for Balanced Teaching (3rd ed.). Guilford Press.

9. Bruner, J. S. (1960). The Process of Education. Harvard University Press.

10. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University

Press.

11. Qosimova, K., Matchonov, S., G‘ulomova, X., Yo‘ldosheva, Sh., & Sariyev, Sh. (2009). Ona tili o‘qitish metodikasi.

Toshkent: Noshir.

12. Abdullayeva, Q. (2005). Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi.

13. Umarova, M., & Hakimova, M. (2013). O‘qish darslarida matn ustida ishlash metodikasi. Toshkent: Fan va texnologiya.

14. Qizi, Q. S. T. L. (2024). Enhancing the Reading Literacy of Elementary School Students through Modern Trends. Science

and Innovation, 3(Special Issue 18), 190–193.

15. Shohsanam, K. (2023). Theoretical Importance of Artificial Intelligence. Science and Innovation, 2(Special Issue 3),

159–162.

16. Qizi, Q. S. T. L. (2024). Enhancing the Reading Literacy of Elementary School Students through Modern Trends. Science

and Innovation, 3(Special Issue 18), 190–193.

17. Qizi, Q. S. T. L. (2024). Enhancing the Reading Literacy of Elementary School Students through Modern Trends. Science

and Innovation, 3(Special Issue 18), 190–193.

18. Qayumova, S. (2022). Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini TIMSS xalqaro baholash dasturi asosida metodik

tayyorgarligini rivojlantirishda multimedia vositalarining o‘rni. Science and Innovation, 1(B4), 159–162.

19. Kayumova, S. (2025, December). Mechanisms for the Modificational Improvement of the Methodological Preparedness

of Future Primary School Teachers in Teaching Students to Develop Reading Literacy. In International Conference

on Business & Management, 1(2), 56–60.

Опубликован

2026-05-01

Как цитировать

O‘qish savodxonligini rivojlantirishda matn bilan ishlashning didaktik imkoniyatlari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20321996