Ijtimoiylashuvning pedagogik kategoriya sifatida rivojlanishining mazmuni va dinamikasi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20321913Ключевые слова:
ijtimoiylashuv, pedagogik kategoriya, ta’lim, ta’lim muhiti, shaxsning ijtimoiy rivojlanishi, pedagogik mexanizmlar, subyektivlik, raqamli ijtimoiylashuvАннотация
Ijtimoiylashuv shaxsni ijtimoiy munosabatlar, normalar, qadriyatlar, madaniy amaliyotlar, kommunikativ
shakllar hamda faoliyatga asoslangan o‘zaro ta’sir usullari tizimiga integratsiya qilish jarayonini ifodalovchi integrativ
pedagogik kategoriya sifatida talqin etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy sharoitlarda ijtimoiylashuvning faqat bolaning
ijtimoiy muhitga moslashuvi sifatida emas, balki boshqariladigan, gumanistik yo‘naltirilgan va subyektiv rivojlanuvchi
jarayon sifatida namoyon bo‘lishi bilan belgilanadi. Mazkur jarayon ta’lim, oilaviy, madaniy hamda raqamli muhitda
amalga oshadi. Tadqiqotda ijtimoiylashuvning pedagogik talqini sotsiologik va psixologik yondashuvlardan farqlanishi
asoslab berilgan. Pedagogik yondashuv nafaqat ijtimoiy normalarni o‘zlashtirish va muhitga moslashishni, balki shaxsning
ijtimoiy, madaniy, kommunikativ va raqamli faoliyat subyekti sifatida rivojlanishiga xizmat qiluvchi maxsus tashkil
etilgan pedagogik qo‘llab-quvvatlashni ham nazarda tutadi
Библиографические ссылки
1. Prosvetova T.P., Ugryumova A.A. Ijtimoiy ta’lim zamonaviy ijtimoiy-pedagogik nazariyalar kategoriyasi sifatida //
Xalqaro tadqiqotlar jurnali. 2021. № 1(103). DOI: 10.23670/IRJ.2021.103.1.121.
2. Knissarina M.M., Syzdykbayeva A.D., Ramazanova D., Togaibeva A.K. Kasbiy tayyorgarlik sharoitida talabalarning
raqamli ijtimoiylashuvi // L.N. Gumilyov nomidagi Yevrosiyo milliy universiteti axborotnomasi. Pedagogika. Psixologiya.
Sotsiologiya seriyasi. 2023. 143(2)-jild. 195–202-betlar. DOI: 10.32523/2616-6895-2023-143-2-195-202.
3. Gebremariam H.T., Dea P., Gonta M. Raqamli ijtimoiylashuv: bakalavr talabalari orasida ijtimoiy tarmoqlarda ijtimoiylashuv
uchun shaxslararo muloqot motivlariga oid tushunchalar // Heliyon. 2024. 10(20)-jild. Maqola e39507. DOI:
10.1016/j.heliyon.2024.e39507.
4. Darinskaia L., Moskvicheva N. Avlodlararo ta’lim keksa odamlarning raqamli ijtimoiylashuvi resursi sifatida // 2019-
yilgi Pedagogika, kommunikatsiya va sotsiologiya bo‘yicha xalqaro konferensiya materiallari. Ijtimoiy fanlar, ta’lim va
gumanitar fanlar bo‘yicha tadqiqotlardagi yutuqlar. 2019. P. 448–451. DOI: 10.2991/icpcs-19.2019.99.
5. Igibayeva A., Erbolatuly D., Turarova G. Kiberijtimoiylashuv: tendensiyalar va istiqbollar // Pedagogika va psixologiya.
2020. № 4(45). P. 115–123. DOI: 10.51889/2020-4.2077-6861.14.
6. Stornaiuolo A. Raqamli ijtimoiylashuv kontekstlari: o‘smirlarning ijtimoiy tarmoq saytlaridagi o‘zaro ta’sirini o‘rganish //
Inson taraqqiyoti. 2017. 60(5)-jild. 233–238-betlar. DOI: 10.1159/000480341.
7. Volkova E.N. Zamonaviy o‘smirlarning ijtimoiylashuv hodisalari: pro va contra // Ijtimoiy psixologiya va jamiyat. 2025.
16(2)-jild. 23–42-betlar. DOI: 10.17759/sps.2025160203.
8. Voishcheva E.L. Boshlang‘ich maktab o‘quvchilarining ijtimoiylashuvi tuzilmasida raqamli ta’lim muhiti: xavflardan
resurslargacha // Psixologik-pedagogik jurnal “Gaudeamus”. 2026. 25(1)-jild. 83–90-betlar. DOI: 10.20310/1810-
231X-2026-25-1-83-90.
9. Xodaev A.S. O‘smirlarning internet ijtimoiylashuvining salbiy ta’siriga qarshi turishga shaxsiy tayyorgarligini rivojlantirishning
pedagogik vositalari // “Gaudeamus” psixologik-pedagogik jurnali. 2024. 23(3)-jild. 56–66-betlar. DOI:
10.20310/1810-231X-2024-23-3-56-66.
10. Sunnatova R.I. Raqamlashtirilgan ta’lim muhitida 7–11-sinf o‘quvchilarining ijtimoiylashuv darajasi // Saratov universitetining
Izvestiyasi. Ta’lim akmeologiyasi. Rivojlanish psixologiyasi. 2022. 11(3)-jild. 196–206-betlar. DOI:
10.18500/2304-9790-2022-11-3-196-206.
11. Kobilchenko V., Omelchenko I. Ko‘rish qobiliyatining chuqur buzilishi bo‘lgan o‘smirlarning ijtimoiylashuvini psixologik
va pedagogik qo‘llab-quvvatlashning integrativ texnologiyasi // Ukrainada masofaviy ta’lim: innovatsion, normativ-
huquqiy, pedagogik jihatlar. 2023. 1(2)-jild. 218–229-betlar. DOI: 10.18372/2786-5495.1.17325.
12. Paatova M.E., Arakelov A.V., Babayan A.V., Shebanets E.Y., Agoshkova O.V. Deviant xulq-atvorga ega o‘smirlarni
ijtimoiy va pedagogik reabilitatsiya qilish // Ijtimoiy va xulq-atvor fanlari bo‘yicha Yevropa materiallari. 2020. 92-jild.
875–883-betlar. DOI: 10.15405/epsbs.2020.10.05.117.
13. Safarly M.S. O‘rta maktabda ijtimoiylashuv jarayonida o‘quvchilarning shaxsiy kasbiy shakllanishi // Alma Mater.
Vysshey School axborot byulleteni. 2018. № 10. P. 45–49. DOI: 10.20339/AM.10-18.045.
14. Sorochinskaya E. Rossiyadagi ijtimoiy pedagogika: tendensiyalar, muammolar, g‘oyalar // Jamiyat. Integratsiya. Ta’lim.
Xalqaro ilmiy konferensiya materiallari. 2015. 3-jild. 399–406-betlar. DOI: 10.17770/sie2015vol3.359.
15. Morese R., Palermo S., Nervo J. Ijtimoiylashuv: ko‘p o‘lchovli nuqtayi nazar. London: IntechOpen, 2018.
16. Mead G.H. Aql, o‘zlik va jamiyat: ijtimoiy xulq-atvorchi nuqtayi nazaridan. Chikago: Chikago universiteti nashriyoti,
1934.
17. Berger P.L., Luckmann T. Haqiqatning ijtimoiy qurilishi: bilim sotsiologiyasi bo‘yicha risola. Nyu-York: Anchor Books,
1966.
18. Bronfenbrenner U. Inson taraqqiyoti ekologiyasi: tabiat va dizayn bo‘yicha tajribalar. Kembrij: Garvard universiteti
nashriyoti, 1979.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
