Raqamli muhitda voyaga etayotgan o‘spirinlarda empатiya va ijtimoiy-emotsional rivojlanishning neyropedagogik xususiyatlari

Авторы

  • G‘iyosjon Shamsiddinov Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20225945

Ключевые слова:

neyropedagogika, empatiya, o‘spirinlar, raqamli muhit, ijtimoiy-emotsional rivojlanish, aks ettiruvchi neyronlar, emotsional intellekt, ekran vaqti

Аннотация

Ushbu maqolada raqamli muhitda voyaga yetayotgan zamonaviy o‘spirinlarda empatiya va ijtimoiy-emotsional
rivojlanishning neyropedagogik xususiyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda 12-17 yoshdagi 90 nafar o‘spirin ishtirok
etgan bo‘lib, kuzatuv, so‘rovnoma, neyrofiziologik o‘lchovlar hamda qiyosiy tahlil metodlari qo‘llanilgan. Natijalar kuniga
6 soatdan ortiq ekran vaqti aks ettiruvchi neyronlar faolligini pasaytirishi, ko‘z kontaktini kamaytirishi va emotsional intellekt
ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishini aniqladi. Tadqiqot asosida raqamli gigiena va empatiyani rivojlantirishga
qaratilgan neyropedagogik pedagogik interventsiyalar tavsiya etilgan.

Биография автора

  • G‘iyosjon Shamsiddinov

    Shahrisabz davlat pedagogika institute
    Pedagogika kafedrasi tayanch doktoranti

Библиографические ссылки

1. Baron-Cohen, S., & Wheelwright, S. (2004). The empathy quotient: An investigation of adults with Asperger syndrome

or high functioning autism, and normal sex differences. Journal of Autism and Developmental Disorders, 34(2), 163-

175.

2. Blakemore, S.-J. (2018). Inventing Ourselves: The Secret Life of the Teenage Brain. PublicAffairs.

3. Blakemore, S.-J., & Choudhury, S. (2006). Development of the adolescent brain: Implications for executive function

and social cognition. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47(3-4), 296-312.

4. Gallese, V., Keysers, C., & Rizzolatti, G. (2004). A unifying view of the basis of social cognition. Trends in Cognitive

Sciences, 8(9), 396-403.

5. Immordino-Yang, M. H., & Damasio, A. (2007). We feel, therefore we learn: The relevance of affective and social neuroscience

to education. Mind, Brain, and Education, 1(1), 3-10.

6. Karimov, N., & Yusupova, D. (2021). Ekran vaqti va o‘spirinlarda emotsional ko‘nikmalar: Toshkent maktablari misolida

dastlabki tadqiqot. O‘zbekiston Pedagogika Jurnali, 4(2), 45-52.

7. Prenski, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5), 1-6.

8. Rizzolatti, G., & Craighero, L. (2004). The mirror-neuron system. Annual Review of Neuroscience, 27, 169-192.

9. Rizzolatti, G., & Sinigaglia, C. (2008). Mirrors in the Brain: How Our Minds Share Actions and Emotions. Oxford University

Press.

10. Small, G. W., & Vorgan, G. (2008). iBrain: Surviving the Technological Alteration of the Modern Mind. HarperCollins.

11. Turkle, S. (2015). Reclaiming Conversation: The Power of Talk in a Digital Age. Penguin Press.

12. Twenge, J. M. (2017). iGen: Why Today’s Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant,

Less Happy - and Completely Unprepared for Adulthood. Atria Books.

13. Twenge, J. M., & Campbell, W. K. (2019). Media use is linked to lower psychological well-being: Evidence from three

datasets. Psychiatric Quarterly, 90(2), 311-331.

14. O‘zbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qo‘mitasi. (2023). Axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish

statistikasi. Toshkent: DStQ.

15. World Health Organization. (2022). Global status report on physical activity 2022. Geneva: WHO.

Опубликован

2026-05-06

Как цитировать

Raqamli muhitda voyaga etayotgan o‘spirinlarda empатiya va ijtimoiy-emotsional rivojlanishning neyropedagogik xususiyatlari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20225945