Funksiyaning hosilasi yordamida o‘sish va kamayish oraliqlarini aniqlash metodikasi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19970791Ключевые слова:
hosila, funksiya, o‘sish oralig‘i, kamayish oralig‘i, monotonlik, kritik nuqta, ishoralar jadvali, matematik tahlil, funksional bog‘lanish, metodika.Аннотация
Ushbu maqolada funksiyaning hosilasi yordamida uning o‘sish va kamayish oraliqlarini aniqlash metodikasi
texnik oliy ta’lim muassasalari matematik ta’limi doirasida tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi talabalarda hosila
haqidagi nazariy bilimlarni funksional tahlil jarayoniga tatbiq etish, ayniqsa funksiyaning monotonlik xossalarini aniqlash
bo‘yicha mustahkam amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish yo‘llarini yoritishdan iborat. Maqolada hosilaning ishorasi bilan
funksiyaning o‘sish yoki kamayish xatti-harakati o‘rtasidagi bog‘liqlik ilmiy-didaktik jihatdan asoslanadi, kritik nuqtalarni
topish, son o‘qida oraliqlarni ajratish, ishoralar jadvalini tuzish hamda yakuniy xulosa chiqarish bosqichlari ketma-ket
metodik tizim sifatida tavsiflanadi. Shuningdek, o‘quv jarayonida uchraydigan tipik xatolar, jumladan, hosila nolga teng
bo‘lgan nuqtalarni noto‘g‘ri talqin qilish, oraliqlarda ishora almashinuvi e’tibordan chetda qolishi yoki funksiyaning ta’rif
sohasi yetarli hisobga olinmasligi kabi holatlar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijasida hosila mavzusini o‘qitishda muammoli
vaziyatlar, grafik talqin, analitik tahlil va amaliy misollar uyg‘unligiga asoslangan metodik yondashuv talabalarning mantiqiy
fikrlashi, matematik tahlil madaniyati va mustaqil xulosa chiqarish kompetensiyasini rivojlantirishga xizmat qilishi
aniqlangan. Maqola texnik yo‘nalishdagi talabalar uchun hosila mavzusining amaliy va nazariy ahamiyatini chuqurroq
ochib berishga qaratilgan.
Библиографические ссылки
1. Alixonov, S. Matematika o‘qitish metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2011.
2. Toshmetov, O‘., Turg‘unbayev, R. M., Saydamatov, E. M., Madirimov, M. Matematik analiz. I-qism. – Toshkent:
Extremum Press, 2015.
3. Maxmudova, D. M. Matematika o‘qitish metodikasi. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2023.
4. Xushvaqtov, M. Matematik analiz. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2008.
5. Azlarov, T., Mansurov, H. Matematik analiz. Oliy ta’lim muassasalari uchun darslik. – Toshkent, 2010.
6. Sa’dullayev, A. Matematik analiz kursidan misol va masalalar to‘plami. 3-qism. – Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2000.
7. Algebra va matematik analiz asoslari. Akademik litseylar uchun o‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2024.
8. Matematika o‘qitish metodikasi. Darslik. – Toshkent, 2022.
9. Lyashko, I. I., Boyarchuk, A. K., Gay, Ya. G., Golovach, G. P. Matematik analiz misol va masalalarda. 1-qism. – Toshkent,
2005.
10. Thomas, G. B., Weir, M. D. Thomas’ Calculus: Early Transcendentals. – Boston: Pearson, 2014
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
