Neyroestetik stimulning yosh dinamikasidagi roli: kognitiv emotsional sferani qayta tashkil etish mexanizmlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19970691Ключевые слова:
neyroestetika, kognitiv–emotsional sfera, neyroplastiklik, prediktiv kodlash, diqqat va ijroiy nazorat, emotsional regulyatsiya, meaning-making, yosh dinamikasi.Аннотация
Mazkur maqolada neyroestetik stimulning yosh dinamikasida kognitiv-emotsional sferani “qayta tashkil
etish” mexanizmlari psixologik-neyrofunktsional nuqtai nazardan konseptual tizimlashtiriladi. Kognitiv qiziqish, e’tibor va
ijroiy nazorat emotsional holatlar bilan o‘zaro moslashib borishi zamonaviy psixologiya va neyrobiologik yondashuvlarda
“miya tarmoqlari qayta sozlanishi”, “prediktiv kodlash”, hamda “emotsional regulyatsiya strategiyalari” orqali izohlanadi.
Maqolada neyroestetik stimulning komponentlari (ritm, simmetriya/noaniqlik, rang kontrasti, harmonik tuzilma), stimul
konteksti (passiv idrok, maqsadli yo‘naltirish) va stimuldan keyingi kognitiv qayta ishlov ko‘rib chiqiladi. “Qayta tashkil
etish” ta’siri funksional ulanishlarning qayta sozlanishi, e’tibor tarmoqlari va ijroiy nazorat hamkorligi, prediktiv xatoni
kamaytirish hamda affektiv uqtirish va kognitiv qayta baholash (reappraisal) jarayonlari orqali amalga oshishi mumkinligi
taklif etiladi. Natijada neyroestetik stimulning samaradorligi yosh xususiyatlariga bog‘lanib: bolalikda sensor–emotsional
integratsiya va barqaror diqqat, o‘smirlikda emotsional reaktivlikni o‘rtacha murakkablik orqali regulyatsiya qilish, katta
yoshda esa reappraisal, stressga javobni optimallashtirish va ijroiy strategiyalarni mustahkamlash ko‘rinishida namoyon
bo‘lishi mumkinligi asoslanadi. Shuningdek, amaliy diagnostika va intervensiya yo‘nalishlari uchun konseptual konsepsiya
taklif qilinadi.
Библиографические ссылки
1. Vygotsky, L. S. (2004). Imagination and Creativity in Childhood. Moscow: AST.
2. Guilford, J. P. (1967). The Nature of Human Intelligence. New York: McGraw-Hill.
3. Torrance, E. P. (1974). Torrance Tests of Creative Thinking. Lexington: Ginn.
4. Maslow, A. H. (1968). Toward a Psychology of Being. New York: Van Nostrand.
5. Rogers, C. R. (1961). On Becoming a Person. Boston: Houghton Mifflin.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
