Shaxsga yo‘naltirilgan va kompetensiyaviy yondashuvlar asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning kongruentlik qobiliyatini rivojlantirishning metodik ta’minoti
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19081203Ключевые слова:
pedagogik kongruentlik, bo‘lajak o‘qituvchi, metodik ta’minot, kasbiy shakllanish, shaxsiy-kasbiy uyg‘unlik, loyihaviy yondashuv, refleksiya, fasilitatorlik faoliyati, tyutorlik qo‘llab-quvvatlash, pedagogik faoliyat.Аннотация
Mazkur maqolada oliy pedagogik ta’lim sharoitida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy shakllanishini ta’minlovchi
muhim shaxsiy-kasbiy sifatlardan biri kongruentlik qobiliyatini rivojlantirishning metodik ta’minoti ilmiy-nazariy va
amaliy jihatdan yoritilgan. Tadqiqotda metodik ta’minot bo‘lajak o‘qituvchilarning ichki kasbiy qadriyatlari, emotsional-psixologik
holati va pedagogik faoliyatdagi xatti-harakatlari o‘rtasidagi uyg‘unlikni shakllantirishga yo‘naltirilgan pedagogik
usullar, shakllar, vositalar va shart-sharoitlar majmuasi sifatida talqin etiladi. Maqolada shaxsga yo‘naltirilgan, kompetensiyaviy
va loyihaviy yondashuvlar integratsiyasi asosida kongruentlik qobiliyatini rivojlantirishning metodik mexanizmlari
asoslab beriladi. Xususan, individual va guruhiy loyihalar, muammoli pedagogik vaziyatlar, refleksiv mashg‘ulotlar,
treninglar va portfel texnologiyalaridan foydalanish bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy o‘zini anglashini, refleksiv tafakkurini
hamda emotsional barqarorligini rivojlantirishga xizmat qilishi ko‘rsatib beriladi.
Tadqiqotda metodik ta’minot tarkibida professor-o‘qituvchilarning fasilitatorlik va tyutorlik faoliyatining ahamiyati alohida
ta’kidlanib, konstruktiv pedagogik muloqot va muntazam feedback bo‘lajak o‘qituvchilarda ochiqlik, ishonch va kasbiy
moslikni shakllantirishda muhim omil ekanligi ilmiy asoslanadi. Shuningdek, kongruentlik qobiliyatining rivojlanish darajasini
aniqlashda diagnostik vositalar va matematik-
statistik tahlil usullaridan foydalanish imkoniyatlari yoritiladi.
Maqola natijalari bo‘lajak o‘qituvchilarning shaxsiy va kasbiy uyg‘unligini ta’minlash, pedagogik faoliyatni insonparvarlashtirish
hamda oliy pedagogik ta’lim tizimida zamonaviy pedagog kadrlar tayyorlash samaradorligini oshirishga xizmat
qilishi bilan ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.
Библиографические ссылки
1. http://sbooks.gnpbu.ru/text/problemy_shkolnogo_uchebnika_v3_1975/p20/]
2. Бабанский, Ю. К. Избранные педагогические труды [Электронный ресурс] / Ю. К. Бабанский.–М.:Педагогика,1989.–
Режим доступа: http://elib.gnpbu.ru/text/babanskiy_izbrannye-pedagogicheskietrudy_1989/go,2;fs,0
3. Akmaljon Ikrom O‘g’li Axmedov Yan Amos Komenskiyning pedagogik g‘oyalari // Scientific progress. 2022. №4. URL:
https://cyberleninka.ru/article/n/yan-amos-komenskiyning-pedagogik-g‘oyalari.2026/.
4. Adolf Diesterwegs Ausgewaehlte Schriften, herausgegeben von Eduard Langenberg, zweite durchgesehene Auflage,
Frankfurt a. M., 1890, 2 Band, S. 57.
5. Веракса Николай Евгеньевич, Веракса Александр Николаевич Понимание детского развития с позиции
экологической теории У. Бронфенбреннера // СДО. 2014. №10. URL:https://cyberleninka.ru/article/n/ponimanie-
detskogo-razvitiya-s-pozitsii ekologicheskoy-teorii-u-bronfenbrennera (дата обращения: 02.02.2026)
of-krumboltzs-social-learning-theory.pdf
7. Заварзина Л. Э., Корчагина Д. Ю. К. Н. Вентцель о нравственном воспитании // Историко-педагогический
журнал. 2017. №4. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/k-n-venttsel-o-nravstvennom-vospitanii (дата обращения:
02.02.2026).]
8. Eccles, J. S., Wigfield, A., & Schiefele, U. (1998). Motivation to succeed. In W. Damon & N. Eisenberg (Ed.), Handbook
of child psychology: Social, emotional, and personality development (5th ed., pp. 1017–1095). John Wiley & Sons,
Inc..]
9. Komenskiy Ya.A. Buyuk didaktika (Didactica Magna). – Toshkent: O‘qituvchi, 1975. – 312 b
10. Rogers C. On Becoming a Person. – Boston: Houghton Mifflin, 1961. – 420 p.
11. Wentzel K.R. Social–motivational processes and interpersonal relationships: Implications for understanding motivation
at school // Journal of Educational Psychology. – 1997. – Vol. 89(1). – P. 1–15.
12. Csikszentmihalyi M. Flow: The Psychology of Optimal Experience. – New York: Harper & Row, 1990. – 303 p.
13. Eccles J.S., Midgley C. Stage–environment fit and young adolescents’ experiences in schools // American Psychologist.
– 1989. – Vol. 44. – P. 485–493.
14. Connell J.P., Wellborn J.G. Competence, autonomy, and relatedness: A motivational analysis of self-system processes
// Self Processes and Development. – Chicago: University of Chicago Press, 1991. – P. 43–77.
15. Weiner B. An Attributional Theory of Achievement Motivation and Emotion // Psychological Review. – 1985. – Vol.
92(4). – P. 548–573.
16. Pintrich P.R., Blumenfeld P.C. Classroom experience and children’s self-perceptions of ability, effort, and strategy use
// Journal of Educational Psychology. – 1985. – Vol. 77. – P. 646–657.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
