O‘zbekistonning ma’naviy va madaniy hayotida jadidlarning tutgan o‘rni

Аннотация

XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Turkiston ijtimoiy-siyosiy hayotida yuz bergan tub o‘zgarishlar milliy
uyg‘onish jarayonini boshlab berdi. Ayniqsa, chor Rossiyasi mustamlakachilik siyosati mahalliy aholi turmush tarziga,
ta’lim tizimiga va madaniy hayotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi. Shu murakkab tarixiy sharoitda shakllangan jadidchilik harakati
O‘zbekiston hududida ma’naviy va madaniy taraqqiyotning muhim omiliga aylandi. Jadidlar jamiyatni isloh qilish, xalqni
ma’rifatli qilish, milliy o‘zlikni anglashni kuchaytirish hamda zamonaviy taraqqiyot yo‘liga olib chiqishni o‘z oldilariga
maqsad qilib qo‘ydilar. Jadidlarning ta’lim islohotlari, yangi usul maktablarining tashkil etilishi, yoshlar ongida ma’rifiy
uyg‘onishning kuchayishi, milliy o‘zlikni anglash, vatanparvarlik va zamonaviy dunyoqarashni shakllantirish borasidagi
faoliyati yoritilgan. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Munavvarqori Abdurashidxonov, Abdurauf Fitrat va
boshqa jadid namoyondalarining pedagogik hamda ma’naviy qarashlari, shuningdek, ularning bugungi ta’lim islohotlari
bilan uyg‘unligi tahlil etilgan. Jadidlar merosi zamonaviy O‘zbekiston yoshlarining ma’naviy-axloqiy tarbiyasida muhim
o‘rin tutishi, ular targ‘ib qilgan ma’rifatparvarlik, yangilikka ochiqlik va madaniy uyg‘onish g‘oyalari bugungi yoshlar hayotida
ham davom etayotgani namoyon etilgan.