O‘qituvchilarda kasbiy so‘nishning profilaktikasi bo‘yicha ijtimoiy-psixologik texnologiyalar
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18646436Ключевые слова:
kasbiy so‘nish, professional deformatsiya, subyektiv nazorat darajasi, internallik, eksternallik, o‘qituvchi shaxsi, ijtimoiy-psixologik texnologiyalar, stress, emotsional toliqishАннотация
Mazkur maqolada o‘qituvchilarda kasbiy so‘nish muammosi ijtimoiy-psixologik nuqtayi nazardan tahlil
etilgan. Tadqiqotning nazariy asosini ong va faoliyat birligi tamoyili, munosabatlar psixologiyasi konsepsiyasi hamda
kasbiy so‘nishning ko‘p omilli modeli tashkil etadi. Empirik tadqiqot jarayonida Rotterning “Subyektiv nazorat darajasi”
metodikasi qo‘llanilib, o‘qituvchilarda internallik va eksternallik ko‘rsatkichlari o‘rganildi. Tadqiqot natijalari o‘qituvchilarda
subyektiv nazorat darajasining asosan o‘rtacha va yuqori ekanligini, shuningdek, muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizlik holatlarida
o‘zini mas’ul deb bilish tendensiyasi ustunligini ko‘rsatdi. Jinsiy farqlar tahlili ayollarda internallik darajasi erkaklarga
nisbatan yuqori ekanligini aniqladi. Olingan natijalar kasbiy-emotsional barqarorlikni ta’minlashda shaxsiy nazorat hissi
muhim psixologik resurs ekanligini asoslaydi hamda kasbiy so‘nishning oldini olishda ijtimoiy-psixologik texnologiyalarni
qo‘llash zarurligini ko‘rsatadi
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha
rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son Farmoni // http://lex.uz.
2. Безносов С. П. Профессиональные деформации личности // Вестник Санкт-Петербургского университета МВД
России. – 2012. – № 3 (55). – С. 16.
3. Воробьева М. А. Профессиональная деформация специалистов и ее профилактика // Педагогическое
образование в России. – 2015. – № 2. – С. 22–26.
4. Геллерштейн С. Г. Проблемы психотехники на пороге второй пятилетки // История советской психологии труда.
Тексты. – М.: Изд-во Моск. ун-та, 1983. – С. 76–90.
5. Зеер Э. Ф. Психология профессий / Э. Ф. Зеер. – Москва: Академический Проект; Екатеринбург: Деловая книга,
2003. – 336 с.
6. Караваев А. Ф. Профессиональная деформация личности // Право и образование. – 2005. – № 3. – С. 172–187.
7. Картузова А. А. Профессиональная деформация личности: определение понятия // Педагогика, психология и
медико-биологические проблемы физического воспитания и спорта. – 2007. – № 3. – С. 48–51.
8. Маркова А. К. Психология профессионализма / А. К. Маркова. – Москва: Знание, 1996. – 308 с.
9. Мусалаева А. Р. Предотвращение возникновения профессиональных деформаций в организации // Вестник
НОУ “ОНУТЦ ОАО “Газпром””. – 2011. – № 1 (9). – С. 26–31.
10. Полякова О. Б. Профессиональные деформации личности: понятие, влияющие факторы, последствия: учеб.-
метод. рекомендации / О. Б. Полякова // Инновации в профессиональной школе: приложение к журналу
“Профессиональное образование. Столица”. – 2010. – № 9. – 48 с.
11. Полякова О. Б. Категория и структура профессиональных деформаций // Национальный психологический
журнал. – 2014. – № 1 (13). – С. 55–62.
12. Караваев А. Ф. Профессиональная деформация личности // Право и образование. – 2005. – № 3. – С. 172–187.
13. Шишкова Г. В. Социологические аспекты детерминант профессиональных деформаций // Вестник Уральского
государственного университета путей сообщения. – 2014. – № 1 (21). – С. 116–122.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.