Bolalarning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirishda polisensor muloqot metodikasi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18643619Ключевые слова:
polisensor muloqot, kognitiv qobiliyatlar, multisensor yondashuv, maktabgacha ta’lim, sensor integratsiya, idrok faoliyati, didaktik vositalar, kognitiv rivojlanish, polisensor muhit, ta’lim texnologiyalariАннотация
Maqolada maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirishda polisensor
muloqot metodikasidan foydalanishning nazariy-metodologik asoslari va amaliy jihatlari yoritilgan. Polisensor muloqot
metodikasi bolalarda bir vaqtning o‘zida bir nechta sensor kanallar (ko‘rish, eshitish, teginish, ta’m bilish va hidni sezish)
orqali axborotni qabul qilish va qayta ishlash jarayonini faollashtirish orqali kognitiv rivojlanishni jadallashtirish imkonini
beradi. Tadqiqotda multisensor yondashuvning fiziologik va psixologik asoslari hamda uning maktabgacha yoshdagi
bolalarning idrok, diqqat, xotira, tafakkur va nutq rivojlanishiga ta’siri o‘rganilgan. Shuningdek, maqolada polisensor
muhitni tashkil etishning didaktik tamoyillari, amaliy mashg‘ulotlar uchun uslubiy tavsiyalar va ko‘rgazmali namunalar
keltirilgan. Maqola pedagog-tarbiyachilar, psixologlar hamda maktabgacha ta’lim muassasalari rahbarlari uchun mo‘ljallangan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-dekabrdagi “2022 – 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning
taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-60-son Farmoni: https://lex.uz/uz/docs/-5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi. – Toshkent, 2019.
3. Ayres, A.J. Sensory Integration and the Child. – Los Angeles: Western Psychological Services, 1979. – 182 p.
4. Bavelier, D., Green, C.S., Pouget, A., Schrater, P. Brain plasticity through the life span: learning to learn and action
video games // Annual Review of Neuroscience. – 2012. – Vol. 35. – P. 391–416.
5. Barsalou, L.W. Grounded cognition // Annual Review of Psychology. – 2008. – Vol. 59. – P. 617–645.
6. Diamond, A. Activities and programs that improve children’s executive functions // Current Directions in Psychological
Science. – 2012. – Vol. 21(5). – P. 335–341.
7. Монтессори, М. Дом ребёнка. Метод научной педагогики. – М.: Задруга, 1913. – 339 с.
8. Paivio, A. Mental Representations: A Dual Coding Approach. – Oxford: Oxford University Press, 1986. – 322 p.
9. Piaget, J. The Psychology of Intelligence. – London: Routledge, 2001. – 198 p.
10. Shams, L., Seitz, A.R. Benefits of multisensory learning // Trends in Cognitive Sciences. – 2008. – Vol. 12(11). – P.
411–417.
11. Stein, B.E., Stanford, T.R. Multisensory integration: current issues from the perspective of the single neuron // Nature
Reviews Neuroscience. – 2008. – Vol. 9. – P. 255–266.
12. Выготский, Л.С. Мышление и речь // Собрание сочинений: В 6 т. Т. 2. – М.: Педагогика, 1982. – С. 5–361.
13. Леонтьев, А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. – М.: Политиздат, 1975. – 304 с.
14. Венгер, Л.А. Восприятие и обучение: дошкольный возраст. – М.: Просвещение, 1969. – 365 с.
15. Запорожец, А.В. Избранные психологические труды: В 2 т. Т. 1. Психическое развитие ребёнка. – М.: Педагогика,
1986. – 320 с.
16. Mirziyoyev, Sh.M. Maktabgacha va umumiy o‘rta ta’lim sifatini oshirish – millat kelajagi garovi // Xalq so‘zi. – 2022-yil
30-dekabr.
17. Yo‘ldosheva, D.B. Maktabgacha ta’lim muassasalarida sensor tarbiya: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Fan, 2018.
– 256 b.
18. Хошimova, M.X., Rahmonova, Z.D. Bolalar psixologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 312 b.
19. Nizomova, G.A. Zamonaviy maktabgacha ta’limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2020. –
224 b.
20. Eshmatova, N.R. Maktabgacha yoshdagi bolalarda kognitiv faollikni shakllantirish. – Samarqand: SamDU, 2021. – 178
b.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
