Kurashchilarda muvozanat (balance) va ko‘tarib uloqtirish texnikasi o‘rtasidagi bog‘liqlik
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18624032Ключевые слова:
kurash; muvozanat; barqarorlik; ko‘tarib uloqtirish; biomexanika; proprioseptsiya; tayanch reaksiyasi; texnika fazalari; BESS; dinamik muvozanatАннотация
Ushbu maqolada kurashchilarda muvozanat (balance) qobiliyati hamda ko‘tarib uloqtirish texnikasi (ayniqsa
bel, son va gavda markazini boshqarishga tayanadigan uloqtirishlar) o‘rtasidagi bog‘liqlik biomexanik, neyromotor va texnik-
taktik yondashuvlar kesimida tahlil qilinadi. Muvozanat kurashda faqat “yiqilmaslik” holati emas, balki raqib muvozanatini
buzish (kuzatish–sezish–bosim o‘tkazish) va o‘zining tayanch maydonini (support base) optimal boshqarish orqali
ko‘tarish hamda uloqtirish fazalarida impulsni to‘g‘ri uzatish qobiliyati sifatida talqin etiladi. Maqolada manbalar sharhi
asosida muvozanatni baholashning amaliy testlari (BESS, statik va dinamik barqarorlik, bir oyoqda yuk bilan turish),
kurash texnikasining fazalari (tayyorlov–kirish–ko‘tarish–burish/uloqtirish–yakun) hamda ularni bog‘lovchi mexanizmlar
(gavda markazi nazorati, proprioseptsiya, tayanch reaksiyasi kuchi, “kuch zanjiri”) yoritiladi. Natija sifatida muvozanat
ko‘rsatkichlari bilan uloqtirish samaradorligini bog‘laydigan indikatorlar jadvali, mexanizm xaritasi va mashg‘ulot dizayni
(muvozanat + ko‘tarib uloqtirish) uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqiladi.
Библиографические ссылки
1. Aydin, Recep, Gulfem Ersoz va Ali Ozkan. 2021. “The Relationship of Some Factors Affecting Dynamic-Static Balance
and Proprioceptive Sense in Elite Wrestlers.” Physical Education of Students, 25(3): 178-188.
2. Guskiewicz, Kevin. n.d. BESS (Balance Error Scoring System) Manual. PDF manual.
3. Jabborov, A. 2025. “Biomechanical Analysis of Technical Actions in Kurash, Judo and Sumo.” GRNJ, maqola sahifalari:
125-128.
4. Khaitov, Olimjon, Akramjon Abdulakhatov, Komiljon Norboyev, Farkhod Kulbulov, Oltinkhon Azamkhonov va Farruh
Ahmedov. 2020. Kurash: History, Theory and Methodics. Manual, 52 bet.
5. University of Cyprus. 2024. “Biomechanics: Principles of Stability and Balance.” Ma’ruza materiallari (PDF).
6. Zheng, Pan, Yanfei Dong va Mei Wang. 2019. “The Effect of the Lower Limb Balance on the Athletic Ability of Classical
Wrestlers.” Sports Medicine and Rehabilitation Journal, 4(1): Article 1045.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
