Abdulla Avloniy pedagogik gʻoyalarini zamonaviy boshlangʻich taʼlim bilan integratsiyalash.
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18617218Ключевые слова:
Abdulla Avloniy; boshlang‘ich ta’lim; tarbiya; fikr tarbiyasi; formatif baholash; o‘quvchi agentligi; ijtimoiy-emotsional o‘qish (SEL); kompetensiya; qadriyatlar integratsiyasi; dars dizayniАннотация
Maqolada Abdulla Avloniy pedagogik merosining (axloqiy tarbiya, fikr tarbiyasi, til va muloqot madaniyati,
jismoniy sog‘lomlik, o‘qituvchi mas’uliyati) zamonaviy boshlang‘ich ta’lim (kompetensiyaviy yondashuv, o‘quvchi
agentligi, hamkorlikda o‘qish, formatif baholash, ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarni rivojlantirish, qadriyatlar ta’limi) bilan
uyg‘unlashuv mexanizmlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot konseptual sintez va didaktik dizayn mantiqiga
tayangan holda Avloniy g‘oyalarini bugungi dars jarayoniga “mazmun–metod–baholash–muvofiqlashtirish” zanjiri orqali
kiritish modelini taklif etadi. “Tarbiya”ni faqat axloqiy nasihat sifatida emas, balki o‘quv natijalarini barqarorlashtiruvchi
kompetensiyalarni, sinf iqlimini hamda o‘quvchi motivatsiyasini boshqaruvchi tizimli omil sifatida talqin qiladigan integratsion
xarita ishlab chiqildi. Natijalar bo‘limida Avloniy g‘oyalarini to‘rt yo‘nalish (axloq, fikr, lison, jism) bo‘yicha zamonaviy
pedagogik texnologiyalar bilan moslashtiruvchi jadval, dars dizayni namunasi hamda baholash indikatorlari taqdim etildi.
Shuningdek, ikki konseptual rasm (model sxemasi) orqali integratsiya mexanizmining kirish omillari, jarayon komponentlari
va kutiladigan ta’limiy-tarbiyaviy natijalar vizuallashtirildi. Xulosa qismida Avloniy merosining boshlang‘ich ta’limda
qadriyatlar, agentlik, SEL va formatif baholash bilan birlashganda “komil shaxs”ga yo‘naltirilgan ta’lim modelini kuchaytirishi
asoslab berildi.
Библиографические ссылки
1. Avloniy, Abdulla. 1917. “Turkiy Guliston yoxud axloq”. Toshkent.
2. Black, Paul, va Dylan Wiliam. 1998. Inside the Black Box: Raising Standards Through Classroom Assessment. London:
King’s College London School of Education.
3. CASEL (Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning). 2023. CASEL SEL Framework (CASEL 5).
4. Krathwohl, David R. 2002. “A Revision of Bloom’s Taxonomy: An Overview.” Theory Into Practice 41(4): 212-218.
5. OECD. 2019. OECD Learning Compass 2030: Concept Note. Paris: OECD.
6. Shulman, Lee S. 1986. “Those Who Understand: Knowledge Growth in Teaching.” Educational Researcher 15(2):
4-14.
7. UNESCO. 2015. Education 2030: Framework for Action – Goal 4.7 (Excerpt).
8. Vygotsky, Lev S. 1978. “Mind in Society” (learning and development; ZPD). In Mind in Society: The Development of
Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
