Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda kompyuter texnologiyalarining pedagogik imkoniyatlari

Авторы

  • Yulduzxon Kamolova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18613095

Ключевые слова:

eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar, nutqni rivojlantirish, kompyuter texnologiyalari, raqamli trening, nutqiy va nutqiy bo‘lmagan tovushlar, fonematik eshituv, vizual-akustik teskari aloqa, maxsus pedagogika, surdopedagogika

Аннотация

Mazkur maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda zamonaviy kompyuter texnologiyalaridan
foydalanishning ilmiy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqot maxsus pedagogika va logopediya amaliyotida
raqamli trening dasturlarining imkoniyatlarini ochib beradi hamda ularning nutqiy va nutqiy bo‘lmagan tovushlarni
idrok etish, tahlil qilish va nutqni tanib olish jarayonlariga ta’sirini asoslaydi. Kompyuter texnologiyalariga asoslangan
mashg‘ulotlarda vizual-akustik teskari aloqa mexanizmlaridan foydalanish eshituv idrokini faollashtirish va nutqiy faoliyatni
ongli boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qilishi ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, raqamli texnologiyalarning
individual yondashuvni ta’minlash, ta’lim jarayoniga qiziqishni oshirish hamda logopedik ta’sir samaradorligini
kuchaytirishdagi didaktik imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari kompyuter texnologiyalaridan foydalanish eshitishida
nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda samarali pedagogik vosita ekanligini tasdiqlaydi

Биография автора

  • Yulduzxon Kamolova

    O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti PhD Mustaqil izlanuvchisi

Библиографические ссылки

1. Выготский, Л. С. (2005). Мышление и реч. Москва: Лабиринт.

2. Леонтев, А. Н. (2004). Деятелност. Сознание. Личност. Москва: Смысл.

3. Элконин, Д. Б. (2008). Психология развития. Москва: Академия.Boothroyd, A. (1997). Speech perception, hearing

impairment, and auditory training. Journal of Speech and Hearing Research, 40, 1–12.

4. Тимошенко, И. В. (2004). Развитие речи младших школников с нарушениями слуха в различных условиях

обучения (дисс. … канд. пед. наук). Санкт-Петербург.

5. Кукушкина, О. И. (2005). Исползование информационных технологий в различных областях спесиалного

образования (дисс. … д-ра пед. наук). Москва.

6. Зеленская, Ю. Б. (2001). Исползование компютерной программы “Спееч Виеwер” в процессе логопедического

воздействия (дисс. … канд. пед. наук). Москва.

7. Flexer, C. (2004). Rethinking auditory rehabilitation: Auditory training and technology. Volta Review, 104(4), 271–280.

8. Boothroyd, A., & Nittrouer, S. (1988). Mathematical treatment of context effects in phoneme and word recognition. The

Journal of the Acoustical Society of America, 84(1), 101–114.

9. Sharma, A., Dorman, M. F., & Spahr, A. J. (2002). A sensitive period for the development of the central auditory system

in children with hearing impairments. Ear and Hearing, 23(6), 532–539.

10. Pisoni, D. B., & Cleary, M. (2003). Measures of working memory span and verbal rehearsal speed in children with

hearing loss. Ear and Hearing, 24(1), 106–120.

11. Akhtar, N., Syakir Ishak, M. I., Bhawani, S. A., & Umar, K. (2021). Various natural and anthropogenic factors responsible

for water quality degradation: A review. Water, 13(19), 2660–2670.

12. Kamolova, Y. M. (2026). Digital pedagogical tools as a factor of social and educational inclusion

of children with hearing impairments in primary school. Science and Education, 7(1), 974–990.

https://cyberleninka.ru/article/n/tsifrovye-pedagogicheskie-sredstva-kak-faktor-sotsialnoy-i-obrazovatelnoy-inklyuzii-

detey-s-narusheniyami-sluha-v-nachalnoy-shkole

13. Kamolova Yu. M. Pedagogiko-didakticheskaya model proektirovaniya sifrovoy obrazovatelnoy sredы dlya razvitiya

rechi u detey s narusheniem sluxa, obuchayuщixsya na uzbekskom yazыke //Science and Education. – 2026. – T.

7. – №. 1. – S. 1056-1065. https://cyberleninka.ru/article/n/pedagogiko-didakticheskaya-model-proektirovaniya-tsifrovoy-

obrazovatelnoy-sredy-dlya-razvitiya-rechi-u-detey-s-narusheniem-sluha

14. Nematov S., Kamolova Y. A computer program based on spectral analysis for speech correction in children //Journal

of physics: conference series. – IOP Publishing, 2021. – T. 2131. – №. 3. – S. 032108. https://iopscience.iop.org/art

icle/10.1088/1742-6596/2131/3/032108/meta

15. Kamolova Y.M, Nematov SH.Q. PATENT FM №02378 Nutq nuqsonlarini korreksiyalash uchun qurilma – Adliya Vazirligi

04/01/2024

Опубликован

2026-02-02

Как цитировать

Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda kompyuter texnologiyalarining pedagogik imkoniyatlari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18613095