Shaxsning individual intellektual rivojlanishi pedagogik muammo sifatida

Авторы

  • Kamola Oltiboyeva Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18612939

Ключевые слова:

individual intellektual rivojlanish; shaxs; pedagogik muammo; intellektual salohiyat; shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim; kognitiv faoliyat

Аннотация

  • Zamonaviy ta’lim tizimida shaxsning individual intellektual rivojlanishini ta’minlash muammosi tobora dolzarb
    tus olmoqda. Jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivoji ta’lim tizimidan nafaqat bilimli, balki mustaqil fikrlay
    oladigan, tanqidiy yondasha oladigan hamda o‘z intellektual salohiyatini ongli ravishda boshqara oladigan shaxslarni
    talab qilmoqda. Ushbu sharoitda intellektual rivojlanishni yagona standartlar asosida tushuntirish va baholash pedagogik
    jihatdan yetarli emasligi ayon bo‘lmoqda.
    Mazkur maqolada shaxsning individual intellektual rivojlanishi pedagogik muammo sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotda
    intellektual rivojlanishning mazmuni, uning shaxsiy va ta’limiy omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi hamda pedagogik jarayonda
    namoyon bo‘lish xususiyatlari yoritiladi. Intellektual rivojlanish shaxsning faqat kognitiv imkoniyatlari bilan emas, balki
    motivatsiyasi, refleksiv faoliyati va ta’lim muhitidagi o‘zaro ta’sirlar orqali shakllanishi ilmiy jihatdan asoslab beriladi.
    Tadqiqot nazariy-tahliliy xarakterga ega bo‘lib, pedagogika va psixologiya fanlaridagi konseptual yondashuvlar integratsiyasi
    asosida olib borildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, individual intellektual rivojlanishni samarali ta’minlash uchun ta’lim
    jarayonida shaxsga yo‘naltirilgan, moslashuvchan va refleksiv pedagogik strategiyalar zarur. Maqola xulosalarida individual
    intellektual rivojlanishni ta’lim amaliyotining markaziy vazifasi sifatida qarash zarurligi ta’kidlanadi

Биография автора

  • Kamola Oltiboyeva

    Boshlang‘ich ta’lim metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi,
    Termiz iqtisodiyot va servis universiteti

Библиографические ссылки

1. Vыgotskiy L. S. Mыshlenie i rech. – Sankt-Peterburg : Piter, 2019. – 431 s.

2. Leontev A. N. Deyatelnost. Soznanie. Lichnost. – Moskva : Politizdat, 1975. – 304 s.

3. Rubinshteyn S. L. Osnovы obщey psixologii : v 2 t. – Moskva : Pedagogika, 1989.

4. Davыdov V. V. Vidы obobщeniya v obuchenii : logiko-psixologicheskie problemы postroeniya uchebnыx predmetov. –

2-ye izd. – Moskva : Pedagogicheskoe obщestvo Rossii, 2000. – 478 s.

5. Zankov L. V., Zvereva M. V., Romanovskaya Z. I. i dr. Obuchenie i razvitie : eksperimentalno-pedagogicheskoe issledovanie

/ pod red. L. V. Zankova. – Moskva : Pedagogika, 1975. – 440 s.

6. Galperin P. Ya. Vvedenie v psixologiyu. – Moskva : Izdatelstvo Moskovskogo universiteta, 1976. – 152 s.

7. Bojovich L. I. Lichnost i yeyo formirovanie v detskom vozraste. – Moskva : Prosveщenie, 1968. – 464 s.

8. Ananev B. G. Chelovek kak predmet poznaniya. – Leningrad : Izdatelstvo Leningradskogo universiteta, 1968. – 339 s.

9. Ryan R. M., Deci E. L. Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and

well-being // American Psychologist. – 2000. – Vol. 55, № 1. – P. 68–78. – DOI: 10.1037/0003-066X.55.1.68.

10. Deci E. L., Ryan R. M. The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior

// Psychological Inquiry. – 2000. – Vol. 11, № 4. – P. 227–268. – DOI: 10.1207/S15327965PLI1104_01.

11. Zimmerman B. J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview // Theory Into Practice. – 2002. – Vol. 41, № 2. – P.

64–70. – DOI: 10.1207/s15430421tip4102_2.

12. Panadero E. A Review of Self-Regulated Learning: Six Models and Four Directions for Research // Frontiers in Psychology.

– 2017. – Vol. 8. – Art. 422. – DOI: 10.3389/fpsyg.2017.00422.

13. Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. – London : Routledge,

2009. – DOI: 10.4324/9780203887332.

14. Sternberg R. J. Beyond IQ: A Triarchic Theory of Human Intelligence // Gifted Child Quarterly. – 1987. – Vol. 31, №

3. – DOI: 10.1177/001698628703100112.

15. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. – New York : W. H. Freeman, 1997. – 604 p.

Опубликован

2026-02-02

Как цитировать

Shaxsning individual intellektual rivojlanishi pedagogik muammo sifatida. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18612939