Shaxsning individual intellektual rivojlanishi pedagogik muammo sifatida
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18612939Ключевые слова:
individual intellektual rivojlanish; shaxs; pedagogik muammo; intellektual salohiyat; shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim; kognitiv faoliyatАннотация
- Zamonaviy ta’lim tizimida shaxsning individual intellektual rivojlanishini ta’minlash muammosi tobora dolzarb
tus olmoqda. Jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivoji ta’lim tizimidan nafaqat bilimli, balki mustaqil fikrlay
oladigan, tanqidiy yondasha oladigan hamda o‘z intellektual salohiyatini ongli ravishda boshqara oladigan shaxslarni
talab qilmoqda. Ushbu sharoitda intellektual rivojlanishni yagona standartlar asosida tushuntirish va baholash pedagogik
jihatdan yetarli emasligi ayon bo‘lmoqda.
Mazkur maqolada shaxsning individual intellektual rivojlanishi pedagogik muammo sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotda
intellektual rivojlanishning mazmuni, uning shaxsiy va ta’limiy omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi hamda pedagogik jarayonda
namoyon bo‘lish xususiyatlari yoritiladi. Intellektual rivojlanish shaxsning faqat kognitiv imkoniyatlari bilan emas, balki
motivatsiyasi, refleksiv faoliyati va ta’lim muhitidagi o‘zaro ta’sirlar orqali shakllanishi ilmiy jihatdan asoslab beriladi.
Tadqiqot nazariy-tahliliy xarakterga ega bo‘lib, pedagogika va psixologiya fanlaridagi konseptual yondashuvlar integratsiyasi
asosida olib borildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, individual intellektual rivojlanishni samarali ta’minlash uchun ta’lim
jarayonida shaxsga yo‘naltirilgan, moslashuvchan va refleksiv pedagogik strategiyalar zarur. Maqola xulosalarida individual
intellektual rivojlanishni ta’lim amaliyotining markaziy vazifasi sifatida qarash zarurligi ta’kidlanadi
Библиографические ссылки
1. Vыgotskiy L. S. Mыshlenie i rech. – Sankt-Peterburg : Piter, 2019. – 431 s.
2. Leontev A. N. Deyatelnost. Soznanie. Lichnost. – Moskva : Politizdat, 1975. – 304 s.
3. Rubinshteyn S. L. Osnovы obщey psixologii : v 2 t. – Moskva : Pedagogika, 1989.
4. Davыdov V. V. Vidы obobщeniya v obuchenii : logiko-psixologicheskie problemы postroeniya uchebnыx predmetov. –
2-ye izd. – Moskva : Pedagogicheskoe obщestvo Rossii, 2000. – 478 s.
5. Zankov L. V., Zvereva M. V., Romanovskaya Z. I. i dr. Obuchenie i razvitie : eksperimentalno-pedagogicheskoe issledovanie
/ pod red. L. V. Zankova. – Moskva : Pedagogika, 1975. – 440 s.
6. Galperin P. Ya. Vvedenie v psixologiyu. – Moskva : Izdatelstvo Moskovskogo universiteta, 1976. – 152 s.
7. Bojovich L. I. Lichnost i yeyo formirovanie v detskom vozraste. – Moskva : Prosveщenie, 1968. – 464 s.
8. Ananev B. G. Chelovek kak predmet poznaniya. – Leningrad : Izdatelstvo Leningradskogo universiteta, 1968. – 339 s.
9. Ryan R. M., Deci E. L. Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and
well-being // American Psychologist. – 2000. – Vol. 55, № 1. – P. 68–78. – DOI: 10.1037/0003-066X.55.1.68.
10. Deci E. L., Ryan R. M. The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior
// Psychological Inquiry. – 2000. – Vol. 11, № 4. – P. 227–268. – DOI: 10.1207/S15327965PLI1104_01.
11. Zimmerman B. J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview // Theory Into Practice. – 2002. – Vol. 41, № 2. – P.
64–70. – DOI: 10.1207/s15430421tip4102_2.
12. Panadero E. A Review of Self-Regulated Learning: Six Models and Four Directions for Research // Frontiers in Psychology.
– 2017. – Vol. 8. – Art. 422. – DOI: 10.3389/fpsyg.2017.00422.
13. Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. – London : Routledge,
2009. – DOI: 10.4324/9780203887332.
14. Sternberg R. J. Beyond IQ: A Triarchic Theory of Human Intelligence // Gifted Child Quarterly. – 1987. – Vol. 31, №
3. – DOI: 10.1177/001698628703100112.
15. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. – New York : W. H. Freeman, 1997. – 604 p.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.