Inklyuziv ta’limni samarasini oshirish uchun xalqaro tajribadan foydalanish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18443311Ключевые слова:
inklyuziv ta’lim, xalqaro tajriba, maxsus ta’lim ehtiyojlari, teng imkoniyat, pedagogik qo‘llab-quvvatlash, individual ta’lim dasturi, moslashtirilgan muhitАннотация
Mazkur maqolada inklyuziv ta’lim samaradorligini oshirishda xalqaro tajribaning o‘rni va ahamiyati tahlil
qilinadi. Hozirgi globallashuv sharoitida ta’lim tizimi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri - barcha bolalar, jumladan,
alohida ta’lim ehtiyojlariga ega o‘quvchilar uchun teng imkoniyatlarni yaratishdan iborat. Tadqiqotda rivojlangan davlatlar,
xususan, Finlandiya, Kanada, Italiya va Janubiy Koreya ta’lim tizimlarida inklyuziv yondashuvni joriy etish mexanizmlari
o‘rganiladi. Ushbu mamlakatlarda pedagogik qo‘llab-quvvatlash, individual ta’lim dasturlari, multidissiplinar mutaxassislar
jamoasi hamkorligi hamda moslashtirilgan o‘quv muhitining yaratilishi asosiy omil sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada inklyuziv
ta’limni tashkil etishda o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligi, ota-onalar bilan hamkorlik, ijtimoiy moslashuv jarayonlari
va zamonaviy pedagogik texnologiyalarning o‘rni yoritiladi. Shuningdek, xalqaro tajribani milliy ta’lim tizimiga moslashtirishda
yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil etiladi. Tadqiqot natijalari inklyuziv
muhitni shakllantirishda tizimli yondashuv, normativ-huquqiy bazani takomillashtirish va amaliy metodikalarni keng joriy
etish zarurligini ko‘rsatadi. Maqola xulosasida xalqaro tajriba asosida ishlab chiqilgan tavsiyalar inklyuziv ta’lim sifatini
oshirish, ijtimoiy tenglikni ta’minlash va barcha o‘quvchilarning to‘liq rivojlanishiga xizmat qilishi ta’kidlanadi.
Библиографические ссылки
1. Azizova, D. (2021). Inklyuziv ta’limning psixologik-pedagogik va tashkiliy shartlari. Toshkent.
2. Bozorova, M. (2020). Maxsus pedagogika asoslari va inklyuziv yondashuv. Fan va texnologiya.
3. Hoshimova, M. M. (2022). Maxsus va inklyuziv ta’lim: Xalqaro va milliy tajribalar. Toshkent.
4. Isanova, M. (2021). Imkoniyati cheklangan bolalarni inklyuziv ta’lim jarayonida individual dasturlar asosida o‘qitish.
Toshkent.
5. Karimova, D. (2023). Inklyuziv ta’limda differensial yondashuv metodikasi. Innovatsion rivojlanish nashriyoti.
6. Mahmudova, Z. (2020). Maxsus pedagogika va inklyuziv ta’lim. Toshkent.
7. Nasriddinova, M. Sh. (2022). O‘zbekistonda inklyuziv ta’lim tizimini rivojlantirish muammolari. Ilmiy maqola.
8. Qodirova, S. (2023). Umumta’lim maktablarida inklyuziv muhitni shakllantirish omillari. Toshkent.
9. Raximova, N. (2021). Inklyuziv ta’limda o‘qituvchi kompetensiyasini rivojlantirish masalalari. Samarqand.
10. Saidova, G. (2022). Inklyuziv ta’limni tashkil etishning pedagogik asoslari. Toshkent.
11. Tursunova, L. (2020). Maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishlash metodikasi. Toshkent.
12. UNESCO. (1994). The Salamanca statement and framework for action on special needs education. UNESCO.
13. UNESCO. (2009). Policy guidelines on inclusion in education. UNESCO.
14. UNICEF. (2017). Inclusive education: Every child has the right to learn. UNICEF.
15. Yuldasheva, O. (2023). Inklyuziv ta’lim samaradorligini oshirishda pedagogik texnologiyalar. Toshkent.
16. Ainscow, M., Booth, T., & Dyson, A. (2006). Improving Schools, Developing Inclusion. London: Routledge.
17. Booth, T. & Ainscow, M. (2011). The Index for Inclusion: Developing Learning and Participation in Schools. Bristol.
18. Florian, L. & Black‑Hawkins, K. (2011). Exploring Inclusive Pedagogy. British Educational Research Journal, 37(5),
813–828.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
