O‘smirlarda affiliatsiya motivini shakllantirishning pedagogik-psixologik determinantlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18066395Ключевые слова:
affiliatsiya motivi, ijtimoiy motivatsiya, psixologik determinant, pedagogik omillar, guruhga mansublik, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash.Аннотация
Maqolada o‘smirlik davrida affiliatsiya motivining shakllanishi va rivojlanishi hamda ushbu jarayonga ta’sir
etuvchi psixologik va pedagogik determinantlar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Affiliatsiya motivi shaxsning ijtimoiy guruhga
mansublik, muloqotga ehtiyoj, do‘stona munosabatlar va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashga intilishini ifodalovchi muhim psixologik
mexanizm sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda o‘smir shaxsining individual-psixologik xususiyatlari, oilaviy muhit,
tengdoshlar guruhi, maktabning ijtimoiy-pedagogik muhiti hamda davlat siyosati omillarining o‘zaro uyg‘un ta’siri yoritiladi.
Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosati, ta’lim islohotlari va psixologik xizmat tizimi doirasidagi
me’yoriy-huquqiy hujjatlarning o‘smirlarning ijtimoiy rivojlanishiga ta’siri tahlil qilinadi. Olingan natijalar o‘smirlarning
ijtimoiy salomatligini mustahkamlash, ularning ijtimoiylashuv jarayonini samarali tashkil etish hamda pedagogik-psixologik
yordam sifatini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi
Библиографические ссылки
1. Qobiliyev, A. (2019). “O‘smir shaxsining ijtimoiylashuvi va kommunikativ ehtiyojlarining rivoji”. O‘zbekiston pedagogika
jurnali, 4(3), 55–62.
2. Raxmonova, S. (2021). Pedagogik psixologiya asoslari. – O‘quv qo‘llanma. Toshkent: TDPU nashriyoti.
3. Karimova, V. (2020). Shaxs psixologiyasi. – Darslik. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
4. Xudoyqulova D. (2018). “O‘smirlikda ijtimoiy motivlar shakllanishi”. Psixologiya va ta’lim jurnali, 2(1), 77–84.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2019). “Yoshlarni qo‘llab-quvvatlash va ularning ijtimoiy faolligini oshirish
to‘g‘risida” PQ-4667-son qaror. lex.uz/ru/docs/4667
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2021). “Ta’lim-tarbiya tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish strategiyasi”
PF–6108-son Farmon. lex.uz/docs/6108
7. Schachter, S. (1959). The Psychology of Affiliation: Experimental Studies of the Sources of Gregariousness. Stanford
University Press.
8. McClelland, D. C. (1985). Human Motivation. Glenview, IL: Scott, Foresman.
9. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). “The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental
human motivation.” Psychological Bulletin, 117(3), 497–529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
10. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). “Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions.” Contemporary
Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
11. Newman, B. M., & Newman, P. R. (2014). Development Through Life: A Psychosocial Approach (12th ed.). Cengage
Learning.
12. Santrock, J. W. (2018). Adolescence (16th ed.). McGraw-Hill Education.
13. Wentzel, K. R. (2017). “Peer relationships, motivation, and academic performance at school.” Handbook of Competence
and Motivation, pp. 586–603.
14. Eccles, J. S., & Roeser, R. W. (2011). “Schools as developmental contexts during adolescence.” Journal of Research
on Adolescence, 21(1), 225–241. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2010.00725.x
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
