“Ota-ona va oila” konseptining o‘zbek paremiologik tizimidagi ifodalanishi (semantik-pragmatik tahlil)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18041680Ключевые слова:
ota-ona konsepti, oila konsepti, paremiologiya, semantik tahlil, pragmatika, lingvokulturologiya, o‘zbek maqollari.Аннотация
Ushbu maqolada o‘zbek paremiologik tizimida “ota-ona va oila” konseptining lingvokognitiv, semantik
hamda pragmatik xususiyatlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotning kirish qismida konseptlar nazariyasining asosiy
tamoyillari hamda o‘zbek xalq maqol va matallarining milliy-madaniy manba sifatidagi ahamiyati yoritib beriladi. Metodologiya
bo‘limida semantik tahlil, konseptual xaritalash, etnolingvistik yondashuv va pragmatik interpretatsiya usullaridan
foydalanilgan. Natijalar qismida paremiologik birliklarda ota-ona timsoli bilan bog‘liq bo‘lgan qadriyatlar, axloqiy me’yorlar,
tarbiya, mas’uliyat hamda nasl davomiyligi kabi asosiy semantik maydonlar aniqlanadi. Muhokama jarayonida mazkur
birliklarning xalq dunyoqarashi, tarbiyaviy qarashlari va kommunikativ xulq-atvoriga ta’siri ochib beriladi. Xulosa qismida
esa “ota-ona va oila” konsepti o‘zbek paremiologik tizimining yetakchi ma’naviy-axloqiy yadrosi sifatida baholanib, til va
madaniyat o‘zaro aloqasini tadqiq etishda muhim manba ekanligi asoslanadi.
Библиографические ссылки
1. Rahmatullayev, Sh. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006. – 784 b.
2. Qodirov, R. O‘zbek paremiologiyasiga kirish. – Toshkent: Fan, 1997. – 216 b.
3. Karimov, A. O‘zbek xalq maqollarining semantik-pragmatik tahlili. – Toshkent: O‘zMU nashri, 2018. – 152 b.
4. Sharipov, O. Til va madaniyat: lingvokulturologiyaga kirish. – Toshkent: Universitet, 2015. – 204 b.
5. Mamatqulova, D. O‘zbek maqollarida oila konseptining talqini. – Buxoro: BuxDU, 2020. – 135 b.
6. Niyozova, M. Etnolingvistika asoslari. – Toshkent: O‘zMU, 2012. – 180 b.
7. Jo‘rayev, B. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. – Toshkent: Fan, 2008. – 304 b.
8. Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 2003. – 242 p.
9. Maslova, V. A. Lingvokulturologiya. – Moskva: Academia, 2001. – 208 s.
10. Proverbium: Yearbook of International Proverb Scholarship. – Burlington: University of Vermont Press, turli yillar. – 450 p.
11. Doniyorov, A. O‘zbek xalq maqollarida tarbiyaviy qadriyatlar. – Samarqand: SamDU, 2019. – 172 b.
12. G‘ulomov, A., Abdurahmonov, A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘qituvchi, 2005. – 256 b.
13. Karimova, Z. O‘zbek xalq maqollarida diniy-madaniy qatlam. – Buxoro: BuxDU nashri, 2020. – 89–92-b.
14. Rahimov, N. O‘zbek paremiologiyasida oila konsepti. – Toshkent: Fan, 2018. – 122–124-b.
15. Saidov, A. O‘zbek xalq maqollarida diniy qatlamning lingvokulturologik talqini. – Toshkent: O‘zMU nashri, 2019.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
