Talabalar orasida ko‘p uchraydigan akademik muvaffaqiyatdan qo‘rqish va uning yechimlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17769849Ключевые слова:
akademik muvaffaqiyatsizlikdan qo‘rqish, psixologik chidamlilik, tashvish, muvaffaqiyat, terapevtik intervensiya.Аннотация
Akademik muvaffaqiyatsizlikdan qo‘rqish – bu talabalarning dars jarayonida yoki topshiriqlarni bajarishda
muvaffaqiyatga erishgandan so‘ng yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan salbiy oqibatlar haqida ortiqcha xavotirlanishi bilan tavsiflanadigan
psixologik holatdir. Ushbu qo‘rquv ko‘pincha ota-onalarning yuqori talab va umidlari, shaxsiy o‘zini anglashdagi
ziddiyatlar, ijtimoiy chetlashuv xavfi hamda kelajak istiqbollari borasidagi tashvishlar bilan kuchayadi. Qo‘rquvning
ortishi talabalarning psixologik farovonligining pasayishiga, o‘quv faoliyatining susayishiga, ijtimoiy munosabatlardan
begonalashuviga va belgilangan maqsadlardan og‘ishga olib keladi. Mazkur tadqiqot akademik muvaffaqiyatsizlikdan
qo‘rqishning sabablarini tahlil qiladi va mavjud ilmiy adabiyotlar asosida baholaydi. Tadqiqotning maqsadi – talabalarda
muvaffaqiyat bilan bog‘liq irratsional qo‘rquvlarning oldini olish, psixologik chidamlilikni oshirish hamda tashvish bilan
kurashishning samarali yo‘llarini aniqlashdir.
Библиографические ссылки
1. Akbobo, S. (2006). Ta’limda motivatsiya. Otaturk universiteti Kazim Karabekir ta’lim fakulteti jurnali, (13), 343-361.
2. Dweck, C. S. (2006). Nega aql haqidagi e’tiqodlar ta’lim muvaffaqiyatiga ta’sir qiladi? Ijtimoiy kognitiv nevrologiya
modeli. Ijtimoiy kognitiv va affektiv nevrologiya, * 1 * (2), 75-86.
3. Gungor, B. Ş. & Kochturk, N. (2023). Maktabni rad etish va kognitiv xulq-atvor terapiyasi: ko‘rib chiqish. Anadolu Psixiatriya
jurnali, *24* (Maxsus 1-son), 10-20.
4. Horner, MS (1968). Raqobatbardosh va raqobatdosh bo‘lmagan vaziyatlarda muvaffaqiyatga erishish, motivatsiya va
ishlashdagi jinsiy farqlar. Dissertatsiya avtoreferatlari xalqaro, *30*(1-B), 407.
5. Karaağaç Cingöz, Z., Anlatan, Ö., Akshab, Ş., & Seggie, F. N. (2025). O‘quv yutuqlari va psixo-ijtimoiy omillar o‘rtasidagi
munosabatni o‘rganish: PISA 2018 misoli. Xalqaro turk adabiyoti, madaniyati, ta’limi jurnali, *14*(3), 1250-1265.
6. Soner, O. (2013). Oila birligi, o‘quvchilarning o‘zini o‘zi qadrlashi va o‘quv yutuqlari o‘rtasidagi munosabatlar. Marmara
universiteti Otaturk ta’lim fakulteti Ta’lim fanlari jurnali, *38*(1), 249-260.
7. Tatli, S. & Atmaca, T. (2023). O‘rta maktab o‘quvchilarida ota-onalar muvaffaqiyati bosimi va akademik stressni
bashorat qilish darajasi. Bayburt ta’lim fakulteti jurnali, *18*(40), 1328-1349.
8. Turk, A. & Ishik, A. (2024). Universitet talabalarida tashvish va yechim takliflari. Akademik til va adabiyot jurnali, *8*(1),
32-44.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
