Tasavvufdagi “komil inson” konsepsiyasining hozirgi ta’lim tizimida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv sifatida talqini
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17535714Ключевые слова:
tasavvuf, komil inson, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, ruhiy-axloqiy tarbiya, murshid–murid modeli, insonparvarlashtirish, ma’naviy pedagogikaАннотация
Mazkur maqolada tasavvuf ta’limotining markaziy g‘oyalaridan biri bo‘lgan “komil inson” konsepsiyasi
zamonaviy pedagogika, xususan shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim yondashuvi nuqtayi nazaridan qayta talqin qilinadi. Sufiylikda
insonni ruhiy-axloqiy kamolot sari yetaklovchi bosqichlarning mazmuni, murshid–shogird munosabatining tarbiyaviy
modeli, nafsni poklash, muhabbat va xizmat tamoyillari, tariqatning ichki intizomi hamda ijtimoiy mas’uliyat g‘oyalari
bugungi ta’lim maqsadlari bilan qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda tasavvuf manbalarida shakllangan komil shaxs modeli
shaxsning kognitiv, ijtimoiy-emotsional va aksiologik rivojini uyg‘unlashtirishga qaratilgan zamonaviy ta’lim konseptlari
bilan mushtarak jihatlarga egaligi asoslanadi. Shaxsga yo‘naltirilgan ta’limning “o‘quvchi tajribasiga tayanish”, “ichki motivatsiyani
uyg‘otish”, “ixtiyoriylik va mas’uliyatni uyg‘unlashtirish”, “muloqot va hamkorlikni asosiy vosita sifatida qo‘llash”
kabi tamoyillari tasavvufdagi ruhiy-tarbiyaviy metodlar bilan o‘xshash ekani ko‘rsatiladi. Maqola xulosalarida tasavvuf
merosidan didaktik jihatdan foydalanish uchun uch yo‘nalish: qadriyatlarni aktuallashtirish, tarbiya usullarini moslashtirish
va ta’lim muhitini insonparvarlashtirish bo‘yicha takliflar beriladi.
Библиографические ссылки
1. Абу Хомид ал-Ғаззолий. Ихё улум ад-дин. – Қоҳира: Дар ал-фикр, 2004. – 4 ж.
2. Ибн ал-Арабий М. Ал-инсан ал-камиль фи маърифат ал-авахир ва ал-аваил. – Бейрут: Дар ал-кутуб ал-илмия,
1999. – 312 б.
3. Жалолиддин Румий. Маснавийи маънавий. Тасаввуфий қарашлар талқини. – Теҳрон, 2003. – 456 б.
4. Баҳоуддин Нақшбанд. Рисолалар. / Таҳрир ва изоҳлар муаллифи: А. Ҳайитметов. – Тошкент: Фан, 1993. – 186
б.
5. Қодиров А. Тасаввуф ва маънавият. – Тошкент: Маънавият, 2001. – 164 б.
6. Rogers C. On Becoming a Person. – Boston: Houghton Mifflin, 1961. – 420 p.
7. Dewey J. Experience and Education. – New York: Macmillan, 1938. – 91 p.
8. Gardner H. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. – New York: Basic Books, 1983. – 412 p.
9. Ўзбекистон Республикаси “Таълим тўғрисида”ги Қонуни. – Тошкент, 2020.
10. Назаров Қ. Миллий маънавият ва тарбия. – Тошкент: Ўқитувчи, 2015. – 208 б.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
