ZAMONAVIY OILADA ROLLAR TAQSIMOTINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23939000Аннотация
Maqolada oilada rollar taqsimotini belgilovçi ijtimoiy-psixologik omillar haqida mulohazalar yuritilgan. Xorijiy psixologiyadagi rol nazariyalari (funksional, ijtimoiy rol, ijtimoiy örganiş, tizimli va ekologik yondaşuvlar) hamda özbek psixologlarining oila va şaxslararo munosabatlarga oid asarlari qiyosiy tahlil qilingan. Şunga asoslanib, madaniy me’yorlar, gender stereotiplar, ijtimoiylaşuv jarayoni, resurslar, şaxs xususiyatlari, muloqot hamda oilaviy hayot sikli omillarining özaro ta’siri yoritilgan. Omillar ijtimoiy-madaniy, oilaviy, şaxsiy-psixologik va iqtisodiy-struktural guruhlarga ajratilgan, rolni kutilma, idrok va bajariliş komponentlari orqali körib çiqiş taklif etilgan. Rollar taqsimoti uzluksiz, köpinça ongsiz muzokara jarayoni sifatida talqin qilingan. Kalit sözlar: oila, ijtimoiy rol, rollar taqsimoti, gender stereotiplar, ijtimoiylaşuv, rol nizosi, oilaviy tizim, özbek oilasi.Ключевые слова
oila, ijtimoiy rol, rollar taqsimoti, gender stereotiplar, ijtimoiylaşuv, rol nizosi, oilaviy tizim, özbek oilasiБиблиографические ссылки
1. Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 21-sentabrdagi PQ-345-son “Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan iş muhitini ta’minlaş çora-tadbirlari töğrisida”gi qarori. URL: https://lex.uz/docs/-8501626
2. Özbekiston Respublikasining 2019-yil 2-sentabrdagi ÖRQ-562-son “Xotin-qizlar va erkaklar uçun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari töğrisida”gi Qonuni. URL: https://lex.uz/docs/-4494849
3. Blood, R. O., & Wolfe, D. M. (1960). Husbands and Wives: The Dynamics of Married Living. Glencoe, IL: Free Press, 1960.
4. Laçance-Grzela, M., & Bouçard, G. (2010). Why do women do the lion’s şare of housework? A decade of researç. Sex Roles, 63(11), 767–780. https://doi.org/10.1007/s11199-010-9797-z
5. Thompson, L. (1991). Family work: Women’s sense of fairness. Journal of Family Issues, 12(2), 181–196. https://doi.org/10.1177/019251391012002003
6. Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979.
7. Eagly, A. H., & Wood, W. (2012). Social role theory. Handbook of Theories of Social Psyçology, 2, 458–476. https://doi.org/10.4135/9781446249222.n49
8. Parsons, T., & Bales, R. F. (1955). Family, Socialization and Interaction Process. Glencoe, IL: Free Press, 1955.
9. Eagly, A. H. (1987). Sex Differences in Social Behavior: A Social-Role Interpretation. Hillsdale, NJ: Erlbaum, 1987. Erlbaum.
10. West, C., & Zimmerman, D. H. (1987). Doing gender. Gender & Society, 1(2), 125–151.
11. Bem, S. L. (1974). The measurement of psyçological androgyny. Journal of Consulting and Clinical Psyçology, 42(2), 155–162. https://doi.org/10.1037/h0036215
12. Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1977.
13. Minuçin, S. (1974). Families and Family Therapy. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1974.
14. Becker, G. S. (1981). A Treatise on the Family. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1981.
15. Biançi, S. M., Milkie, M. A., Sayer, L. C., & Robinson, J. P. (2000). Is anyone doing the housework? Trends in the gender division of household labor. Social Forces, 79(1), 191–228. https://doi.org/10.1093/sf/79.1.191
16. Kandiyoti, D. (1988). Bargaining with patriarçy. Gender & Society, 2(3), 274–290.
17. Kamp, M. (2006). The New Woman in Uzbekistan: Islam, Modernity, and Unveiling under Communism. Seattle: University of Waşington Press, 2006.
18. Kağıtçıbaşı, Ç. (2005). Autonomy and relatedness in cultural context: Implications for self and family. Journal of Cross-Cultural Psyçology, 36(4), 403–422. https://doi.org/10.1177/0022022105275959
19. Hoçsçild, A., & Maçung, A. (1989). The Second Şift: Working Parents and the Revolution at Home. New York: Viking, 1989.
20. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral çange. Psyçological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
21. Şoumarov, Ğ. B., Haydarov, I. O., Soğinov, N. A., Akramova, F. A., Solihova, G., & Niyozmetova, G. (2013). Oila psixologiyasi: akademik litsey va kasb-hunar kollejlari öquvçilari uçun öquv qöllanma / Ğ. B. Şoumarov tahriri ostida. 5-naşr. Toşkent: Şarq, 2013. 296 b. ISBN 978-9943-26-095-5. Şarq.
22. Karimova, V. M., Hayitov, O. E., Akramova, F. A., & Lutfullayeva, N. X. (2007). Psixologiya: nopedagogik va nopsixologik oliy öquv yurtlari talabalari uçun darslik / V. M. Karimovaning umumiy tahriri ostida. Toşkent: TDIU, 2007. 435 b. AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar böyiça) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport maşğulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqiçlari böyiça) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgaça ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
