QALBING OROM OLAR MAQOM EŞITSANG: ÖZBEK MILLIY MUMTOZ MUSIQA SAN’ATINING FALSAFIY, PSIXO-EMOTSIONAL VA ILMIY-AKUSTIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23938781Аннотация
Maqolada özbek milliy mumtoz musiqa san’atining falsafiy-estetik mazmuni, maqom tinglaşdagi psixoemotsional keçinmalar hamda musiqiy tovüşning akustik xususiyatlari özaro aloqadorlikda tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi maqomning orombaxş idrok etilişini musiqiy tuzilma, ijro talqini, tinglovçi tajribasi va tinglaş vaziyati birligi asosida nazariy izohlaşdir. Özbek musiqaşunosligi va musiqa psixologiyasiga oid manbalar, xalqaro meros tavsifi hamda musiqiy emotsiya va stressga doir tadqiqotlar tanqidiy-qiyosiy tahlil qilindi. Maqomning lad-ohang taşkiloti, usuli, şakliy rivoji, tembri va şe’riy mazmuni tinglovçining madaniy tajribasi bilan boğlab şarhlandi. Umumiy musiqa tadqiqotlarining natijalarini maqomga tatbiq etiş çegaralari belgilandi. Maqom ta’sirini örganişga möljallangan konseptual model va empirik tekşiruv yönalişlari taklif etildi. Natijalar nazariy-tahliliy xususiyatga ega; maqomning maxsus fiziologik yoki klinik samarasi uşbu tadqiqotda ölçanmagan. Kalit sözlar: maqom, Şaşmaqom, mumtoz musiqa, falsafiy-estetik mazmun, psixoemotsional keçinma, musiqiy akustika, usul, tembr, musiqiy idrok, madaniy xotira.Ключевые слова
maqom, Şaşmaqom, mumtoz musiqa, falsafiy-estetik mazmun, psixoemotsional keçinma, musiqiy akustika, usul, tembr, musiqiy idrok, madaniy xotira.Библиографические ссылки
1. Ibrohimov, O. A. (2018). Maqom asoslari: o‘quv qo‘llanma. Toshkent, 2018.
2. Qodirov, R. (2005). G‘. Musiqa psixologiyasi (ma’ruzalar kursi): o‘quv qo‘llanma. Toshkent: Musiqa, 2005. 80 b.
3. Druart, T. (2016). -A. al-Farabi. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. 2016; mazmunan yangilangan: 2024.
4. Fletcher, N. H., & Rossing, T. D. (1998). The Physics of Musical Instruments. 2nd ed. New York: Springer, 1998.
5. Juslin, P. N., & Västfjäll, D. (2008). Emotional responses to music: The need to consider underlying mechanisms. Behavioral and Brain Sciences. 2008. Vol. 31, No. 5. P. 559-575. 559–575.
6. Koelsch, S. (2014). Brain correlates of music-evoked emotions. Nature Reviews Neuroscience. 2014. Vol. 15, No. 3. P. 170-180. 170–180.
7. Salimpoor, V. N., Benovoy, M., Larcher, K., Dagher, A., & Zatorre, R. J. (2011). Anatomically distinct dopamine release during anticipation and experience of peak emotion to music. Nature Neuroscience. 2011. Vol. 14, No. 2. P. 257-262. 257–262.
8. Thoma, M. V. (2013). La Marca R., Brönnimann R., Finkel L., Ehlert U., Nater U.M. The Effect of Music on the Human Stress Response. PLOS ONE. 2013. Vol. 8, No. 8. e70156.
9. de Witte, M., Spruit, A., van Hooren, S., Moonen, X., & Stams, G. (2020). -J. Effects of music interventions on stress-related outcomes: a systematic review and two meta-analyses. Health Psychology Review. 2020. Vol. 14, No. 2. P. 294-324. AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar böyiça) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport maşğulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqiçlari böyiça) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgaça ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI. a systematic review and two meta-analyses.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование